Budujemy Dom

Oczyszczacze powietrza: jak dobrać, jak działają, ile kosztują?

Artykuł na: 9-16 minut

Powietrze w pomieszczeniach można oczyścić, korzystając z urządzeń zwanych oczyszczaczami. Ich filtry wyłapują tworzące smog cząstki pyłów zawieszonych, kurz, roztocza, bakterie. Taki sprzęt sprawdzi się w czasie epizodów smogowych, bardzo przydatny jest też w domach alergików. Niestety, skuteczny będzie tylko w zamkniętych i stosunkowo niewielkich wnętrzach - do około 60 m2.

Oczyszczacze powietrza: jak dobrać, jak działają, ile kosztują?

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Czy oczyszczacz powietrza pomaga w walce ze smogiem?
  • Jak dobrze wybrać model oczyszczacza powietrza?
  • Czy wielkość pomieszczenia ma wpływ na dobór oczyszczacza?
  • W jakie filtry powinien być wyposażony oczyszczacz?
  • Na jakie dodatkowe funkcje warto zwrócić uwagę podczas wyboru oczyszczacza?
  • Jakie są orientacyjne ceny oczyszczaczy powietrza?

Walka ze smogiem to przede wszystkim eliminowanie źródeł problemu - spalania śmieci i paliw złej jakości, starych pieców, kopcących samochodów. Zanieczyszczonego powietrza nad miastem nie da się bowiem wymienić ani oczyścić - trzeba poczekać, aż przegna je wiatr.

Co innego we wnętrzach - tu brudy i szkodliwe pyły można wyłapać i to bardzo skutecznie. Służą do tego przenośne i proste w użyciu oczyszczacze. W zależności od modelu i rodzaju zastosowanych filtrów, usuną one z powietrza pyły zawieszone PM10 i PM2,5, kurz, bakterie, zarodniki grzybów, roztocza, sierść, pyłki, brzydkie zapachy.

Jak działa taki oczyszczacz? Wbudowany w urządzenie wentylator wymusza ruch powietrza, które jest zasysane i filtrowane. Po czym z powrotem wdmuchiwane do pomieszczenia.

W niektórych modelach można je dodatkowo nawilżyć lub poddać jonizacji. Większość oczyszczaczy usuwa powyżej 85% zanieczyszczeń, część nawet blisko 100%. Najważniejsze parametry tych urządzeń to wydajność, skuteczność wychwytywania jak najmniejszych cząstek, głośność pracy na różnych biegach.

Oczyszczacz powietrza - jak dobrze wybrać?

Oczyszczacz a wielkość pomieszczenia

Urządzenie dobiera się do wielkości pomieszczenia, w którym będzie pracować. Często producenci piszą, że oczyszczacz jest przeznaczony do wnętrz o powierzchni do 21 m2, do 48 m2, itd. Ale tak naprawdę jego wydajność określa wskaźnik emisji czystego powietrza (CADR - Clean Air Delivery Ratings), mierzony w metrach sześciennych na godzinę. Pokazuje on, ile czystego powietrza wraca do pomieszczenia w ciągu godziny. Im większa wartość CADR, tym sprzęt jest skuteczniejszy.

Objętość pokoju o powierzchni 12 m2 i wysokości 2,5 m to 30 m3. Wypełniające go powietrze powinno zostać przefiltrowane w ciągu godziny 3 do 4 razy, co oznacza, że minimalna wydajność stosowanego w nim oczyszczacza ma wynosić 90-120 m3/h.

Większość urządzeń jest przewidziana do pracy we wnętrzach o powierzchni do 30 m2, zatem skutecznie oczyszczą powietrze tylko w tym pokoju, w którym stoją. Czyli np. w sypialni albo w salonie. Ewentualnie w małej kawalerce, pod warunkiem, że stanowi ona jedną przestrzeń, nie podzieloną ścianami i drzwiami. Jeśli chcemy oczyszczać powietrze w oddalonych od siebie pokojach, musimy kupić kilka oczyszczaczy, albo przenosić ten jedyny (np. w nocy do sypialni, w dzień do salonu). Przy czym - po przeniesieniu - doczyszczenie powietrza do pożądanej jakości zajmie mu jakiś czas.

Oczyszczacz w salonie
Oczyszczacz dobiera się do wielkości pomieszczenia, w którym przyjdzie mu pracować. Jego wydajność określa wskaźnik CADR, liczony w metrach sześciennych na godzinę. (fot. Philips)

Urządzenie pracuje najwydajniej przy zamkniętych oknach i drzwiach. Nie zastępuje jednak wentylacji! Ani odkurzacza! Fakt, że filtry wyłapują kurz nie oznacza, że możemy przestać sprzątać!

Oczyszczacze nie wymagają żadnej instalacji, wystarczy podłączyć je do do gniazdka. Ustawia się je w miejscu, gdzie jest swobodny przepływ powietrza (czyli nie w kącie za drzwiami), niezbyt blisko telewizora, komputera, czy innych urządzeń elektrycznych. Niektóre mniejsze wiesza się na ścianie.

Przenośny oczyszczacz
Urządzenie nie wymaga żadnej instalacji, wystarczy podłączyć je do gniazdka. Jeśli dysponujemy tylko jednym oczyszczaczem, na noc można wstawiać go do sypialni, w ciągu dnia wykorzystywać np. w salonie. (fot. Daikin)

Jakie filtry w oczyszczaczu powietrza

Większość oczyszczaczy zawiera przynajmniej 2 filtry, choć może być ich więcej. Podstawowy komplet to zazwyczaj filtr główny HEPA i filtr węglowy. Pierwszy zatrzymuje mniejsze zanieczyszczenia: pyłki, zarodniki pleśni, znajdujące się w smogu pyły PM10 i PM2,5 (te są najbardziej niebezpieczne dla ludzi). Węglowy pochłania dym papierosowy i brzydkie zapachy. W niektórych modelach pojawia się jeszcze filtr wstępny, który wyłapuje większe drobinki (sierść zwierząt, kurz) i w ten sposób zapewnia dłuższą żywotność filtru HEPA.

Filtry HEPA (High Efficiency Particulate Air) gwarantują skuteczność filtracji powietrza na poziomie 99,95% (oznaczenie H13) i 99,995% (H14). EPA (mniej dokładne) osiągają filtrację na poziomie od 85% do 99,5% (oznaczenie E12/H12). Warto zauważyć, że przy podobnej skuteczności filtrów E12 i H13, w pierwszym występuje mniejszy spadek ciśnienia za filtrem, co umożliwi w tym samym urządzeniu uzyskanie wyższego wskaźnika CADR.

Dla skuteczności oczyszczania kluczowa jest regularna wymiana filtrów. Żywotność podstawowych filtrów HEPA wynosi do 12 miesięcy - po tym czasie należy je zastąpić nowymi. Nieco dłużej można eksploatować filtry zmywalne. Filtry węglowe przeważnie wymienia się częściej - co 3 do 6 miesięcy. Ich cena to główny koszt eksploatacji urządzenia, dlatego przed zakupem warto sprawdzić, ile zapłacimy za użytkowanie niedrogiego na pierwszy rzut oka oczyszczacza.

Filtry HEPA oczyszczają powietrze mechanicznie (po prostu nie przepuszczają zanieczyszczeń). Na rynku są jeszcze oczyszczacze wodne, w których element filtrujący (obracające się tarcze) jednocześnie wiąże zanieczyszczenia i nawilża filtrowane powietrze.

Filtrem głównym może być także filtr elektrostatyczny, w którym jonizator ładuje dodatnio cząstki zanieczyszczeń, a ujemnie naładowana warstwa filtracyjna je przyciąga. Takiego elementu nie potrzeba wymieniać, wystarczy umyć go pod bieżącą wodą co 2-3 miesiące.

Większość oczyszczaczy ma przynajmniej 2 filtry: główny HEPA i węglowy
Większość oczyszczaczy ma przynajmniej 2 filtry: główny HEPA i węglowy. Przed pierwszym może pojawić się filtr wstępny, zatrzymujący większe zanieczyszczenia, jak kurz, sierść. (fot. Sharp)

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy doborze oczyszczacza powietrza?

Poziom hałasu emitowanego przez oczyszczacze jest różny - od 16 dB (najcichsze), przez 25-35 dB, aż do 50-60 dB (bardzo głośne). Zależy od budowy urządzenia, włączonego trybu pracy (im niższy bieg, tym ciszej). Ten parametr jest szczególnie ważny, gdy chcemy ustawić je w sypialni - wtedy musi mieć przynajmniej 2 biegi, w tym tryb nocny.

Generalnie najcichsze są urządzenia z filtrem elektrostatycznym. Przed zakupem warto sprawdzić, czy sprzęt ma wskaźnik jakości powietrza, regulację stopnia jego oczyszczania, kontrolkę informującą o konieczności wymiany filtra, możliwość programowania cykli pracy.

Oczyszczacz powietrza - wymiana filtrów
Regularna wymiana filtrów ma kluczowe znaczenie dla skuteczności filtracji. (fot. A Papliński)

Dodatkowe funkcje, na które warto zwrócić uwagę podczas wyboru oczyszczacza

W sprzedaży są również urządzenia wielozadaniowe, łączące funkcję oczyszczacza i nawilżacza, szczególnie przydatne w sezonie grzewczym. Wykorzystywane w nich sposoby poprawy jakości powietrza mogą być różne. W najprostszych urządzeniach ewaporacyjnych wentylator przetłacza brudne powietrze przez nasiąknięty wodą wkład nawilżająco-czyszczący, który zatrzymuje zanieczyszczenia i nasyca powietrze cząstkami wody.

Wkład trzeba wymieniać co 2-3 miesiące. W droższych modelach system filtracji bazuje na filtrach węglowych i HEPA, a funkcja nawilżania realizowana jest przy pomocy ultradźwięków albo przez podgrzewanie. Wersji ultradźwiękowych nie polecamy do domów z czworonogami - zwierzęta słyszą ultradźwięki i praca urządzenia może być dla nich męcząca.

Z kolei para wytwarzana przez podgrzewanie jest gorąca. Wybierając sprzęt, sprawdźmy, czy bada on stopień zanieczyszczenia powietrza oraz jego wilgotność i czy automatycznie dostosowuje do tych wskazań parametry pracy. Wadą oczyszczacza z nawilżaczem jest zwykle głośniejsza praca.

Oczyszczacz z funkcją nawilżania
Oczyszczacz z funkcją nawilżania szczególnie przyda się w sezonie grzewczym. (fot. Sharp)

Niektóre modele mogą też jonizować powietrze, uzupełniając niedobór jonów ujemnych. W środowisku naturalnym równowaga między jonami dodatnimi i ujemnymi jest zachowana. W pomieszczeniach z urządzeniami elektrycznymi nie, a nadmiar jonów dodatnich źle wpływa na organizm człowieka.

Najtańsze oczyszczacze powietrza można kupić za 200-300 zł. Wymyślniejsze za ponad 2 tys. zł. Cena najdroższych urządzeń z nawilżaczem zbliża się do 4 tys. zł.

Najtańszy filtr to wydatek kilkudziesięciu zł, zestaw filtrów kosztuje od stu kilkudziesięciu do kilkuset (nawet 1000) zł.

Janusz Werner
Fot. otwierająca: Daikin

aktualizacja: 2018-10-12

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Produkty i firmy
Rekuperator OnyX Premium 500 firmy Frapol
Rekuperator OnyX Premium 500 firmy Frapol Rekuperator OnyX Premium 500 firmy Frapol został zaprojektowany z myślą o energooszczędnych budynkach mieszkalnych o powierzchni do 200 m2. ...
Jednostka klimatyzacyjna Stylish - innowacyjność i kreatywność
Jednostka klimatyzacyjna Stylish - innowacyjność i kreatywność Daikin wprowadził na rynek Stylish - naścienną jednostkę klimatyzacyjną o całkiem nowej konstrukcji, wyposażoną w unikatowe funkcje. ...
Złoty Konsumencki Lider Jakości po raz kolejny w rękach PRO-VENT
Złoty Konsumencki Lider Jakości po raz kolejny w rękach PRO-VENT W 2018 roku firma PRO-VENT została nagrodzona Złotym Konsumenckim Liderem Jakości w kategorii "Rekuperatory". To dla przedsiębiorstwa ogromne ...

Jak dobrać odpowiedni system rekuperacji?

Budując nowy dom na każdym kroku analizujemy potrzeby swojej rodziny. Zastanawiamy się nad projektem, materiałami, rozkładem pokoi, itd. Niestety, tak ważną kwestię jak odpowiednia jakość powietrza w domu często pomijamy. Tymczasem jest rozwiązanie, które może zapewnić Tobie i Twojej rodzinie zdrowe i świeże powietrze na co dzień. Tym rozwiązaniem jest rekuperacja czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła.

polecane produkty i technologie

Jak zamontować klimatyzator przypodłogowy?

Klimatyzacja jako alternatywa dla tradycyjnych rozwiązań ogrzewania domu. Wentylacja, osuszanie i oczyszczanie powietrza dzięki jednemu urządzeniu. Zobacz wszystkie odsłony nowoczesnej klimatyzacji domowej. Szczegółowy montaż klimatyzatora przypodłogowego.
Najbardziej znane marki
Rekuperatory - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 10/2018

Tematem tego numeru jest budowa domu dla alergika. Spełniając kilka warunków można znacznie ulżyć tym mieszkańcom nowego domu, którzy borykają...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".