Budujemy Dom

Z czego wykonać instalację wodno-kanalizacyjną?

Artykuł na: 6-9 minut

Instalację wodno-kanalizacyjną można prawidłowo wykonać z wielu materiałów. Nie ma przy tym jednego idealnego – każdy ma jakieś ograniczenia. Najważniejsze, by został zastosowany zgodnie z przeznaczeniem, a instalację wykonano starannie.

Producenci oferują nie tylko rury, ale także kształtki, zawory czy obejścia.
Producenci oferują nie tylko rury, ale także kształtki, zawory czy obejścia. Całość tworzy tzw. system instalacyjny (fot. Wavin)

Oczywiście każdy instalator ma przy tym pewne osobiste preferencje – chętniej wybiera materiał, który dobrze zna. Gdy podejmujemy decyzję o wykonaniu rurociągów z innego materiału niż zaproponowany w projekcie, nie wolno zapominać, że wymaga to przeliczenia średnic przewodów na równoważne – tak, by średnice wewnętrzne pozostały niezmienione, pomimo zmiany wymiarów zewnętrznych.

Rury i kształtki (kolana, trójniki itp.) lepiej kupować od jednego producenta, aby mieć pewność, że będą dobrze do siebie pasowały, nawet minimalna różnica wymiarów może być bowiem przyczyną kłopotów.

W instalacjach wykonanych z tworzyw sztucznych to właśnie wysoka cena kształtek bardzo podnosi cenę materiałów, natomiast w instalacjach z miedzi bardziej kłopotliwe, a więc i droższe, jest wykonawstwo.

Miedź. Instalacje wykonane z miedzi są obecnie bardzo popularne. Rury mogą być sztywne – z miedzi twardej, i te są sprzedawane w prostych odcinkach lub elastyczne – z miedzi miękkiej, które są sprzedawane w zwojach.

Rury miedziane nadają się na instalacje wody ciepłej i zimnej. Rury z miedzi twardej łączy się przez spawanie, z miękkiej – przez lutowanie. Przewody miedziane prowadzone przez nieogrzewane pomieszczenia trzeba dobrze otulić izolacją cieplną, bo miedź bardzo dobrze przewodzi ciepło.

Elementy instalacji wykonanych z miedzi łączy się przez spawanie lub lutowanie
 Elementy instalacji wykonanych z miedzi łączy się przez spawanie lub lutowanie. Wymaga to doświadczenia i specjalistycznego sprzętu (fot. Nibco)

Uwaga! Miedź jest mało podatna na korozję, jednak nie nadaje się do wody o odczynie pH mniejszym lub równym 7, gdyż działa ona agresywnie na miedź, wskutek czego stężenie jonów tego metalu w wodzie wielokrotnie przekracza dopuszczalne wartości.

Stal. Rury stalowe stosuje się coraz rzadziej, co wynika z ich podatności na korozję, znacznej masy i kłopotliwego wykonawstwa (zwykle na połączenia gwintowane). Choć mają też zalety: są bardzo odporne na wysoką temperaturę, a ich wydłużalność termiczna jest niewielka, w nowych domach jednorodzinnych raczej się ich nie stosuje, choć są powszechne w starszych instalacjach.

Jeśli decydujemy się na remont takiej instalacji, nie należy w niej montować elementów  miedzianych (rur, kształtek, wymiennika ciepła w kotle c.o.), bo wtedy stal szybko skoroduje. Jeśli nie ma innej możliwości, elementy stalowe powinny znaleźć się w instalacji przed miedzianymi (patrząc od źródła wody), jeśli jednak instalacja jest wyposażona w obieg c.w.u., to takie rozwiązanie nic nie pomoże. Dlatego do zmodernizowania takiej instalacji wodociągowej lepiej zastosować rury z tworzyw sztucznych niż miedziane.

Rury i kształtki lepiej kupować od jednego producenta, aby mieć pewność, że będą dobrze do siebie pasowały, nawet minimalna różnica wymiarów może być bowiem przyczyną kłopotów
Polichlorek winylu(PVC). To tworzywo najdłużej stosowane w instalacjach wodno-kanalizacyjnych. Rury z PVC są sztywne. Wykonane z czystego polichlorku winylu nadają się tylko do wody zimnej, natomiast przeznaczone do wody ciepłej wykonuje się z jego zmodyfikowanej odmiany – chlorowanego polichlorku winylu (o oznaczeniu CPVC lub PVC-C).

Rury z PVC łączy się przez klejenie.

Uwaga! Rury z PVC stają się bardzo kruche w niskiej temperaturze (około 0°C), dlatego montaż należy wykonywać wtedy, gdy temperatura otoczenia jest dodatnia.

Polipropylen (PP). Rury z polipropylenu sprzedawane są jako sztywne lub też elastyczne – jeśli mają małą średnicę, zwykle nie większą niż 20 mm. Można z nich wykonywać zarówno instalacje wody zimnej, jak i ciepłej. Łączy się je przez zgrzewanie.

W instalacjach wykonanych z tworzyw sztucznych to właśnie wysoka cena kształtek bardzo podnosi cenę materiałów, natomiast w instalacjach z miedzi bardziej kłopotliwe, a więc i droższe, jest wykonawstwo
Dla zmniejszenia wydłużeń rur z PP pod wpływem wzrostu temperatury wprowadzono tzw. rury stabi. Są to rury wielowarstwowe, w których jedną z warstw jest folia aluminiowa lub są to rury z polipropylenu wzmocnionego włóknem szklanym.

Uwaga! Rury z polipropylenu sprzedawane są w kilku „szeregach” oznaczanych np. PN 10 lub PN 20 – większa liczba oznacza większą odporność na działanie wysokiego ciśnienia, a także większą trwałość. Nie należy jednak pochopnie zamieniać np. przewidzianych w projekcie rur PN 10 na odporniejsze PN 20 tej samej średnicy, bo różni je grubość ścianek. W efekcie mniejsza jest także ich średnica wewnętrzna (przy tej samej średnicy zewnętrznej), co zmniejszy przepływ wody: wskutek tego zbyt mało jej będzie docierać do punktów poboru.

Zgrzewanie rur z płaszczem aluminiowym wymaga usunięcia go z miejsca łączenia
Zgrzewanie rur z płaszczem aluminiowym wymaga usunięcia go z miejsca łączenia (fot. GSP Grope)

Polietylen(PE). Rury są elastyczne, dlatego sprzedaje się je w zwojach i często używa do wykonania instalacji w układzie rozdzielaczowym. Najczęściej wykonuje się je z nieco zmodyfikowanego materiału – polietylenu sieciowanego (PEX) o zwiększonej odporności na wysokie ciśnienie. Z rur polietylenowych wykonuje się zarówno instalacje wody zimnej, jak i ciepłej. Rury polietylenowe można łączyć przez zgrzewanie lub za pomocą złączek zaciskowych i skręcanych.

Uwaga! Rury z polietylenu sprzedawane są także w odmianie z warstwą ze specjalnego tworzywa (EVOH), zapobiegającą przenikaniu tlenu do wody przez ścianki rur (tzw. warstwa antydyfuzyjna). Jednak takie rury przeznaczone są do instalacji c.o., w których przenikanie tlenu do krążącej w obiegu zamkniętym wody grzewczej powoduje korozję grzejników. W instalacjach wodociągowych ich stosowanie nie ma sensu, bo woda i tak podlega ciągłej wymianie na świeżą, zawierającą rozpuszczony tlen. W instalacjach wodociągowych popularne są za to polietylenowe rury z warstwą aluminium, zmniejszającą ich wydłużalność termiczną.

Polibutylen (PB). Rury z polibutylenu pojawiły się na rynku później niż rury z innych tworzyw. Polibutylen jest najbardziej elastyczny spośród tworzyw stosowanych do produkcji rur. Pozostaje elastyczny nawet w temperaturze –20°C. Rur polibutylenowych można użyć zarówno do wykonania instalacji wody zimnej, jak i gorącej. Łączy się je za pomocą kształtek zaciskowych.

Rury wielowarstwowe. Choć taka jest każda rura wykonana z więcej niż jednego rodzaju tworzywa, to nazwą tą określa się zazwyczaj rury z polietylenu sieciowanego z warstwą aluminium (PEX-Al-PEX). Warstwa aluminium niweluje nadmierną wydłużalność termiczną tworzywa, jest też warstwą antydyfuzyjną, potrzebną w instalacjach c.o. Grubość, jakość i sposób połączenia warstwy metalu z tworzywem mogą być bardzo różne. Jeśli warstwa aluminium jest cienka, rury wielowarstwowe łączy się za pomocą kształtek skręcanych, a jeśli gruba – za pomocą kształtek zaprasowywanych. Trzeba przy tym ściśle przestrzegać zaleceń producenta systemu.

Złączki skręcane umożliwiają bardzo łatwe łączenie rur oraz ich rozłączanie w razie potrzeby Złączki skręcane umożliwiają bardzo łatwe łączenie rur oraz ich rozłączanie w razie potrzeby (fot. Tycner)

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2018-10-02

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Bardzo dobry artykuł , takich więcej, Jestem projektantem wod-kan, i właśnie tu są podstawy jak nalezy dobrze wykonać instalacje wod-kan .

Gość ALINA STELMACHOWSKA

09 Sie 2018, 16:35

nic tu mi nie było potrzebne!!!!!!!!!!!.

Gość Justyna`

30 Lis 2010, 12:06

Nie podobno, tylko na pewno:) Handluje w branzy od jakiegos czasu i bardzo dobrze wiem, nawet od przedstawicieli tych firm, ze na markety pchaja niby to samo, ale nieco gorszej jakosci.

Gość Maciej

04 Gru 2009, 18:36

Podobno produkt kupiony w specjalistycznej hurtowni jest lepszej jakości niż identyczny, tego samego producenta zakupiony w Leroy Merlin albo Castoramie !? Co o tym sądzicie, jakie są Wasze doświadczenia?

Gość ja

16 Lis 2009, 13:00

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Zadbaj o higienę filtracji wody z produktami marki Ecoperla
Zadbaj o higienę filtracji wody z produktami marki Ecoperla Już od września w dobrych sklepach stacjonarnych i internetowych będzie można dostać nowe produkty marki Ecoperla.
System drenarski z PVC-U od Pipelife
System drenarski z PVC-U od Pipelife System drenarski z PVC-U to najbardziej uniwersalne i sprawdzone na rynku rozwiązanie, przeznaczone do odwadniania wszelkich terenów, począwszy ...
Stacje uzdatniania wody Ecoperla z serii Tower - wydajna filtracja wody!
Stacje uzdatniania wody Ecoperla z serii Tower - wydajna filtracja wody! Jeśli zastanawiasz się nad efektywnym i oszczędnym sposobem na filtrację wody w swoim nowoczesnym domu, to marka Ecoperla przygotowała coś ...
polecane produkty i technologie

Głębinowe pompy Wilo-Sub TWU 4 w zasięgu Twojego domu

Dzięki własnej studni lub studni głębinowej można uniezależnić się od drogiej wody z wodociągu miejskiego i dostępnej tylko w ograniczonym zakresie wody deszczowej. Do tłoczenia wody gruntowej i nawadniania większych powierzchni przydadzą się niezawodne i ekonomiczne w użytkowaniu pompy Wilo-Sub TWU 4.
Najbardziej znane marki
Oczyszczalnie ścieków - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 10/2018

Tematem tego numeru jest budowa domu dla alergika. Spełniając kilka warunków można znacznie ulżyć tym mieszkańcom nowego domu, którzy borykają...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".