Budujemy Dom
Wykańczanie / Wyposażenie wnętrz / Artykuły

Planowanie kolejności robót - wykańczamy dom

Artykuł na: 23-28 minut

To na tym etapie marzenia nabierają ostatecznych kształtów. W domu pojawiają się drewniane i ceramiczne posadzki, ściany zyskują kolory, w łazience błyszczą płytki i nowa armatura. Niestety, teraz najłatwiej „popłynąć” finansowo. Rozrzut cen materiałów wykończeniowych jest ogromny i potrzeba żelaznej dyscypliny, żeby nie skończyć z prześliczną kuchnią, ale bez wykończonej łazienki, albo na odwrót.

Planowanie kolejności robót - wykańczamy dom

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Co trzeba zrobić przed przystąpieniem do prac wykończeniowych?
  • Jak podzielić i zaplanować przestrzeń?
  • Jaką wybrać metodę wykończenia ścian (tynki, płyty, farby czy tapety)?
  • Jaki materiał wybrać na wykończenie podłóg (parkiet, panele, płytki, wykładzina)?
  • Jaki wybrać materiał na wykończeni schodów?
  • Czym kierować się przy wyborze drzwi wewnętrznych?

Znaczna część inwestorów (a już na pewno pań inwestorek) najbardziej ekscytuje się właśnie tym etapem prac. Bo to teraz wybieramy kafelki, deski podłogowe, tapety, meble do kuchni, lampy, karnisze itp. Sami lub – coraz powszechniej – z pomocą architektów wnętrz. Ci zaaranżują przestrzeń, pomogą w doborze materiałów wykończeniowych, lecz przede wszystkim rozplanują ergonomiczną łazienkę czy kuchnię. Policzą sobie za to od kilkudziesięciu do 200 zł/m2 powierzchni domu.

Przed przystąpieniem do wykańczania trzeba jednak wykonać kilka mniej przyjemnych robót, które planuje się po rozprowadzeniu instalacji. Czyli położyć tynki, wylać wylewki pod posadzki, ewentualnie postawić ścianki działowe. To w większości prace mokre, po ich zakończeniu w domach z użytkowym poddaszem – zwykle wełną mineralną – ociepla się poddasze. Fachowcy od ocieplenia zabudują też skosy płytami gipsowo-kartonowymi, przygotują podwieszane sufity, wybudują lekkie ścianki działowe. Roboty z płytami g-k prowadzi się po wysuszeniu tynków i wylewek.

Wznoszenie lekkich ścianek działowych na stalowym ruszcie
Lekkie ścianki działowe (tu na stalowym ruszcie) wznosi się po zrobieniu tynków i wylewek. (fot. Rockwool)

Mniej więcej w tym samym czasie w domu mogą pojawić się glazurnicy, układający okładziny z ceramiki w łazienkach, kuchni, korytarzach, pomieszczeniach gospodarczych, często także w salonie. Po upewnieniu się, że wylewka całkowicie wyschła, do pracy przystępują parkieciarze, potem inni specjaliści od drewna – wytwórcy schodów, mebli pod zabudowę.

Ściany maluje się pierwszy raz po wyschnięciu tynków, a przed zrobieniem posadzek, na gotowo – po ułożeniu parkietu, płytek i wstawieniu drzwi wewnętrznych. Na koniec zostaje biały montaż, czyli założenie umywalek, sedesów, kranów itd., oraz montaż osprzętu elektrycznego (gniazda, łączniki, punkty oświetleniowe). Jeśli nie mamy wiedzy i umiejętności, które pozwoliłyby na wykonanie tych prac samodzielnie, kolejny raz sprowadzamy hydraulika i elektryka.

Na tym etapie trzymajmy się ściśle budżetu – ładne płytki do łazienki kupimy za 50 zł/m², ale znalezienie jeszcze piękniejszych i 5 razy droższych nie jest żadnym problemem. Na podłodze można położyć panele czy pozagatunkowy parkiet za 30 zł/m², bądź solidne deski z egzotycznego drewna za 300 zł. Wystarczy kilka pochopnych decyzji i pieniądze, które miały starczyć na wykończenie całego domu, skończą się po wykonaniu połowy niezbędnych zadań.

PODZIAŁ I PLANOWANIE PRZESTRZENI

Położenie ścian, dzielących budynek na pokoje, kuchnię itd. jest dokładnie opisane w projekcie. Murowane ściany działowe stawia się razem z nośnymi, albo na koniec stanu surowego. Na ogół z takiego budulca jak ściany nośne. Powinny być z nimi przewiązane i oparte na podłodze, ale nie połączone z nią trwale (ustawione np. na pasach z papy). Można je wznosić jedynie w miejscach przewidzianych w projekcie – gdzie indziej mogą nadmiernie obciążać strop. Są solidne i dobrze izolują akustycznie.

Jeśli pomysł na inny podział wnętrz przyjdzie nam do głowy później, dla przykładu podczas robót wykończeniowych, przestawienie ścianek murowanych na stropie będzie wymagać uzgodnienia z konstruktorem. Za to zwykle bez obaw można wykonać lekkie ścianki szkieletowe. Buduje się je na konstrukcji z profili stalowych lub z drewna, mocowanej do podłogi/ wylewki i sufitu. Ich osłonę stanowią najczęściej płyty gipsowo-kartonowe – zwykłe (białe) lub o zwiększonej odporności na wilgoć (zielone), stosowane w łazienkach. Pomiędzy płytami daje się wełnę mineralną. Takie ścianki wznosi się łatwo i szybko, ich wadą jest słaba nośność, a przez to ograniczenia w wieszaniu ciężkich szafek i półek. Jeżeli je planujemy, lepiej wybrać mocniejsze płyty gipsowo-włóknowe, gładkie drewnopochodne (np. mfp) albo wykonać wzmocnienie w strefie mocowania.

Podział przestrzeni to jedno, lecz trzeba jeszcze jak najlepiej zagospodarować poszczególne pomieszczenia. Jeśli chcemy zmodyfikować rozpisany w projekcie układ przyborów sanitarnych w łazience, czy urządzeń w kuchni, zróbmy to tak, żeby po zmianach nadal było tam wygodnie. Najtrudniejsze jest dobre rozplanowanie łazienki – czy wiemy, na jakiej wysokości wiesza się umywalkę, a na jakiej miskę ustępową? Ile miejsca potrzeba przed poszczególnymi przyborami, żeby dało się z niech komfortowo korzystać?

Aranżacja łazienki
Planując łazienkę trzeba wiedzieć, że przed umywalką czy kabiną prysznicową należy zostawić wolne miejsce – prostokąt o wymiarach odpowiednio 70 × 100 i 80 × 100 cm. (fot. Ferro)

Z kuchnią jest podobnie: na jakiej wysokości ma być blat roboczy i ile przewidzieć na nim przestrzeni? Nie tylko na przygotowywanie posiłków – zauważmy, że na blacie ustawiamy elektryczny czajnik, toster, ekspres do kawy, mikrofalówkę... Czy wiemy, jak względem siebie powinny być usytuowane lodówka, zlew i kuchenka? Jeśli nie, pozostaje szukanie wiedzy w naszym miesięczniku, albo w magazynach wnętrzarskich, takich jak "Czas na Wnętrze". Poza wiedzą znajdziemy tam inspiracje, które ułatwią urządzenie przytulnej sypialni czy eleganckiego salonu.

Przy podziale wnętrz pamiętajmy również o zyskujących na znaczeniu pomieszczeniach pomocniczych: garderobach, spiżarni, pralni.

Aranżacja kuchni
W dobrze zaplanowanej kuchni zlew znajduje się między lodówką i kuchenką (zasada trójkąta). (fot. Pfleiderer)

WYKAŃCZANIE ŚCIAN

Najczęściej wybierana metoda wykończenia murów to nałożenie tynku, przeważnie tradycyjnego, cementowo-wapiennego. Takie tynki kładzie się w pomieszczeniach wilgotnych (łazienka, pralnia) i gdy ściany są narażone na uszkodzenia mechaniczne (pomieszczenia gospodarcze). W innych miejscach tradycyjny tynk jest zazwyczaj pod-kładem pod warstwy wykończeniowe: gładź gipsową czy płytki.

Tynki gipsowe stosuje się tam, gdzie wilgotność nie przekracza 70% (czyli nie w łazienkach!). Przy ich użyciu otrzymuje się gładkie powierzchnie, dlatego to dobre podłoże pod powłoki malarskie i tapety. Ich wadą jest mniejsza odporność na uszkodzenia mechaniczne. Wyjątkowo równą powierzchnię uzyskamy po nałożeniu na tynki gipsowe i cementowo-wapienne cienkiej warstwy gładzi (2–3 mm).

Maszynowe nakładanie zaprawy
Maszynowe nakładanie zaprawy umożliwia kilkukrotne skrócenie czasu tynkowania. (fot. Baumit)

Mury można też wykończyć obkładając je płytami gipsowo-kartonowymi. Jeśli ściana jest równa, mocuje się je bezpośrednio na klej – to tzw. suchy tynk. Stosując stelaż z profili stalowych lub drewnianych łat, za karton-gipsami można ukryć instalację elektryczną lub wodociągową. Wykorzystanie płyt pozwala na osiągnięcie bardzo gładkiej powierzchni i skrócenie robót – w przeciwieństwie do tynku, który musi wyschnąć, płyty można pomalować zaraz po wyschnięciu ich łączeń.

Gdy chodzi o ostateczne wykończenie ścian, to absolutnie najpopularniejsze jest ich malowanie. Najczęściej emulsyjnymi farbami akrylowymi bądź lateksowymi. Farby emulsyjne łatwo się rozprowadza, dobrze kryją, szybko schną, są trwałe i paroprzepuszczalne. Przy ich wyborze bierzemy pod uwagę warunki panujące w pomieszczeniu, odporność powłoki na zabrudzenia i ścieranie, jej połysk, trwałość, wydajność produktu. Farby lateksowe poleca się do pomieszczeń mokrych i narażonych na zabrudzenia: kuchni, łazienek, korytarzy. Do tych używanych mniej intensywnie czy na sufity wystarczy wyrób akrylowy. W sprzedaży jest też mnóstwo farb o mieszanym składzie (z dodatkiem teflonu, nanocząsteczek...), farby strukturalne imitujące beton lub tkaninę, tablicowe, po których można rysować itd.

Aranżacja pokoju z wykorzystaniem farby tablicowej
Malowanie to najpopularniejszy sposób wykańczania ścian, przy czym farby mogą być bardzo różne. Na zdjęciu farba tablicowa, dzięki której po ścianie można pisać jak po tablicy. (fot. Magnat)

Po malowaniu najpopularniejsze jest obkładanie ścian płytkami, powszechnie stosowanymi w łazienkach, kuchniach, pralniach. Wszędzie tam, gdzie ściany są narażone na wodę i zabrudzenie: nad zlewem, wanną, przy umywalce, kuchence. Glazura (płytki ceramiczne pokryte szkliwioną powłoką), terakota (szkliwione płytki kamionkowe), gres (mrozoodporny, o wysokiej twardości i dużej odporności na ścieranie) i klinkier (płytki o składzie i właściwościach podobnych do cegły klinkierowej) występują w niezliczonej ilości wzorów, kolorów i rozmiarów.

Zawsze modna okładzina: płytki w łazience
Zawsze modne okładziny: płytki w miejscach narażonych na wilgoć (fot. Opoczno)

Na ścianach coraz częściej pojawiają się również inne okładziny: korek (wyciszy pomieszczenie), trójwymiarowe panele ścienne z gipsu albo pianki poliuretanowej, kamień dodający wnętrzom elegancji... Do łask wraca tradycyjna, drewniana boazeria, którą (podobnie jak panele z PVC lub MDF) można mocować do nieotynkowanych ścian.

Zwolenników nigdy nie straciło tapetowanie, przy czym ściana ozdabiana w ten sposób musi być gładka. Możemy wybierać spośród tapet papierowych (najtańsze i najmniej trwałe, stosowane np. w sypialniach, trzeba je często wymieniać), winylowych (odporne na szorowanie, polecane do kuchni, łazienek, korytarzy), tekstylnych/welurowych (szczególnie dekoracyjne – umieszczane na jednej bądź dwóch ścianach, jako główny akcent wystroju wnętrza).

Zawsze modna okładzina: eleganckie tapety
Zawsze modne okładziny: eleganckie tapety (fot. Dekorian)

WYKAŃCZANIE PODŁÓG

Podłoga to kilka warstw ułożonych na gruncie lub stropie. Ta wierzchnia, po której chodzimy, to posadzka. Może nią być parkiet, panele, płytki, wykładzina dywanowa... Dobieramy je, biorąc pod uwagę intensywność użytkowania, charakter wnętrza, fakt, że w podłodze będzie działać ogrzewanie. Mają być estetyczne i trwałe – służą nam przynajmniej kilkanaście, nieraz kilkadziesiąt lat.

Posadzki drewniane ceni się za naturalność i trwałość. Pasują do większości wnętrz i tworzą przytulną atmosferę. Drewno elegancko wygląda, jest ciepłe i miłe w dotyku, dobrze izoluje termicznie. Trzeba jednak pamiętać, że źle przewodzi ciepło (co ma znaczenie przy ogrzewaniu podłogowym) i jest dość drogie.

Najpopularniejszy jest tradycyjny parkiet, czyli deszczułki łączone na pióro i wpust. Układa się je w rozmaite wzory: szachownicę, jodełkę, cegiełkę. Dzięki dużej grubości warstwy użytkowej można go wielokrotnie szlifować i odnawiać. W parkiecie lamelowym deszczułki nie mają pióra i wpustu – układa się je na styk. Parkiet mozaikowy składa się z cienkich, krótkich i wąskich elementów, które są naklejone na siatkę. W parkiecie przemysłowym wąskie, ale grubsze deszczułki umieszczane są na sztorc i łączone w płyty taśmą samoprzylepną, którą zrywa się po ich ułożeniu.

Zasadniczy wpływ na trwałość podłogi ma twardość drewna, z którego ją zrobiono. Warto wybierać gatunki przynajmniej średnio twarde, takie jak dąb czy jesion. Dysponując większym budżetem, można zdecydować się na drewno egzotyczne (jatoba, kempas, merbau), które jest odporniejsze na ścieranie i wilgoć.

Parkiet ułożony we wzór znany jako jodełka francuska
Parkiet to posadzka elegancka i ponadczasowa, na zdjęciu wzór znany jako jodełka francuska. (fot. Kaczkan)

W ostatnich latach ogromną popularność zdobyły panele podłogowe. To zasługa atrakcyjnego wyglądu, przystępnych cen i tego, że w przeciwieństwie do parkietu można je ułożyć samodzielnie. Są gotowe do użycia od razu po montażu – nie trzeba ich cyklinować, lakierować. Nie wymagają też specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych. O ile jednak stary parkiet da się odnowić, zniszczone panele (z wyjątkiem drewnianych) nadają się tylko do wymiany.

Wielu użytkowników narzeka również na ich słabą izolacyjność akustyczną (trzeba stosować podkład wygłuszający!). Najpopularniejsze panele laminowane mają cztery warstwy – dwie konstrukcyjne, jedną dekoracyjną (z laminatu lub papieru dekoracyjnego) oraz wierzchnią, zabezpieczającą przed ścieraniem. Występują w różnych klasach ścieralności – od AC1 do AC6. Im wyższa klasa, tym lepsza odporność na ścieranie. Do domu wybieramy produkty klasy AC3 i AC4. Wyższe klasy przeznaczone są do budynków użyteczności publicznej i pomieszczeń biurowych.

W panelach drewnianych góra wykonana jest z twardego drewna drzew liściastych, pokrytego fabrycznie kilkoma warstwami lakieru, oleju albo wosku. Takie wykończenie sprawia, że panele przypominają tradycyjną podłogę drewnianą i umożliwia ich cyklinowanie, chociaż zwykle tylko raz. Wyroby winylowe mają na wierzchu dekor pokryty przezroczystym PVC o wysokiej odporności na ścieranie. Dzięki dodaniu korka na spodzie są cichsze od laminowanych. Poza tym są antypoślizgowe, miękkie i ciepłe w dotyku. Można je stosować w pomieszczeniach o dużej wilgotności.

Na podłogach w kuchniach, łazienkach, także w salonach (to dobre rozwiązanie w domu z psem czy na ogrzewaniu podłogowym) oraz w korytarzach układa się płytki – gres i terakotę. Przy ich wyborze należy zwrócić uwagę na klasę ścieralności i antypoślizgowość. Do pokoi dziecięcych i sypialni poleca się wykładziny dywanowe, które są miękkie, ciepłe, dobrze tłumią dźwięki, dodają wnętrzom przytulności.

Płytki gresowe na podłodze w łazience imitujące drewno
Układane na podłogach płytki (tu gresowe) mogą również imitować drewno. (fot. Cersanit)

SCHODY I DRZWI WEWNĘTRZNE

Usytuowanie i sposób wykonania schodów określa projekt budynku. Jeżeli architekt zaplanował schody żelbetowe, wylewane na etapie stanu surowego, inwestorowi pozostaje dobrać rodzaj okładziny. Betonowe stopnie pokrywa się drewnem, płytkami, wykładziną dywanową, zaś balustrada może być zrobiona z drewna, stali, szkła hartowanego... Dobrze, gdy okładzina schodów pasuje do posadzki.

Jeśli w domu przewidziano schody samonośne, montowane podczas wykańczania budynku, możemy wybrać je z katalogu producenta, zdecydować się na projekt indywidualny albo kupić w markecie budowlanym. Ważne, żeby były nie tylko ładne, ale przede wszystkim wygodne i bezpieczne – wystarczająco szerokie, niezbyt strome, nieśliskie. Bieg powinien mieć szerokość minimum 80 cm, wygodny – 1 m. Maksymalna wysokość stopnia to 19 cm, natomiast jego optymalna głębokość to 30–32 cm. Balustrada ma mieć wysokość 90 cm. Ze względów ergonomicznych liczba stopni w biegu powinna być nieparzysta.

Tradycyjnie schody umieszcza się w przestrzeni komunikacyjnej – korytarzu lub zamkniętej klatce schodowej, co wzmacnia podział domu na strefę dzienną (dostępną dla gości) i nocną (z sypialniami). Zapobiega też przenoszeniu się hałasów między kondygnacjami. Współcześnie, w niedużych domach, gdzie przestrzeń na komunikację ogranicza się do minimum, otwarte schody lokuje się również w salonie, który staje się wówczas częścią ciągów komunikacyjnych.

Schody samonośne, montowane na etapie wykańczania domu, przeważnie są drewniane. Co nie znaczy, że muszą być w całości zrobione z jednego materiału – mogą mieć np. metalowe wsporniki, drewniane stopnie i szklaną balustradę.

Drewniane schody policzkowe z kutą balustradą
Schody samonośne montuje się w wykończonym wnętrzu – na zdjęciu drewniane schody policzkowe z kutą balustradą. (fot. Schody Chudziński)

Wybór drzwi wewnętrznych jest ogromny – na rynku znajdziemy produkty w różnych cenach i o bardzo rozmaitej jakości. Nie warto wybierać najtańszych, bo raczej nie posłużą zbyt długo. Ich minimalne rozmiary w przypadku pokoi i łazienek to 80 × 200 cm. Drzwi kupuje się na ogół w komplecie z ościeżnicą, natomiast za klamki, zawiasy, zamki, progi, uszczelki często trzeba dopłacić.

Najpopularniejsze są drzwi rozwierane, które mogą być jedno- lub dwuskrzydłowe. W przesuwnych skrzydło jeździ na szynie, montowanej nad otworem drzwiowym. Po otwarciu zachodzi na ścianę bądź chowa się w ukrytej w niej kasecie. W drzwiach składanych skrzydło tworzą dwa lub trzy pionowe elementy, połączone zawiasami. Harmonijkowe są do nich podobne, z tym że wąskich elementów jest więcej. Takie drzwi zajmują mniej miejsca, ale po złożeniu zmniejszają szerokość otworu.

Drzwi wewnętrzne produkuje się z drewna (litego lub klejonego warstwowo), płyt drewnopochodnych (wiórowych albo pilśniowych), szkła.

Otwarte drzwi przesuwne
Otwarte drzwi przesuwne nie potrzebują tyle miejsca, co rozwierane. (fot. Invado)

Janusz Werner
fot. otwierająca: Śnieżka

aktualizacja: 2018-02-23

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

To ja się zapytam kto ci chałupę spieprzył, bo tynki nie są temu winne na pewno.

mhtyl

08 Cze 2014, 11:43

Słuchajcie chcecie taniej to róbcie gipsik i zostawcie chatę zamkniętą na dwa tygodnie to zobaczycie co będziecie mieli na ścianach (tynki gipsowe odradzam masakra)

Gość jacik78

08 Cze 2014, 11:31

"Gratulacje" dla artykułu >> ABC Madrego budowaniaych tak strasznie nierzetelnie? co to ma byc? Rozumiem ze artykul ten byl pisany w formie pytan i odpowiedzi ale jak juz cos sie pisze to trzeba pisac z głową. Na tej poradzie ma sie oprzec nasza decyzja? na czyms takim? napisano w nim ...

Gość kasik33

09 Wrz 2012, 18:33

Pokaż wszystkie komentarze Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Dzień matki - 5 pomysłów na prezent, który się spodoba
Dzień matki - 5 pomysłów na prezent, który się spodoba To one uczyły nas zawiązywać sznurowadła i to one sprawdzały z nami zadania domowe. Mamy zdecydowanie zasługują na wszystko, co najlepsze ...
Dekoria.pl odznaczona złotym Laurem Konsumenta 2018
Dekoria.pl odznaczona złotym Laurem Konsumenta 2018 Dekoria.pl, polska firma specjalizująca się w produkcji tekstyliów domowych i dekoracji wnętrz, zdobyła Złote Godło - najwyższe odznaczenie ...
Nowa identyfikacja wizualna marki Dekoria
Nowa identyfikacja wizualna marki Dekoria Dekoria odświeża wizerunek swojej marki. W pierwszym etapie rebrandingu został zmieniony jej logotyp - pojawił się on w komunikacji marketingowej ...
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze