Budujemy Dom

Strefa magazynu / Budujemy Dom "Dom Polski" 2006

Kup bieżący numer Kup e-Wydanie Zaprenumeruj e-Prenumerata Na tablety

Przejdź suchą nogą. Kostka brukowa.

Ułożenie rozety wymaga sporej wprawy (fot. IBF) Długie gwoździe skutecznie blokują przesuwanie się elementu obrzeżowego (fot. Eko-Bord) Zazwyczaj w ofercie danego modelu kostki są też elementy krawędziowe (fot. Semmelrock) Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby kostką wyłożyć nawet uliczkę osiedlową – trzeba tylko dobrać odpowiednią grubość (fot. IBF) Dzięki pigmentom kostka może być barwiona na najróżniejsze kolory (fot. Semmelrock) Ścieżki o skomplikowanym przebiegu i wzorach...
Ułożenie rozety wymaga sporej wprawy (fot. IBF)
Długie gwoździe skutecznie blokują przesuwanie się elementu obrzeżowego (fot. Eko-Bord)
Zazwyczaj w ofercie danego modelu kostki są też elementy krawędziowe (fot. Semmelrock)
Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby kostką wyłożyć nawet uliczkę osiedlową – trzeba tylko dobrać odpowiednią grubość (fot. IBF)
Dzięki pigmentom kostka może być barwiona na najróżniejsze kolory (fot. Semmelrock)
Ścieżki o skomplikowanym przebiegu i wzorach wymagają szczególnie starannego przeliczenia (fot. Rouwdach)

Ścieżki i podjazd mają ułatwić dotarcie do domu czy garażu. Chcemy, żeby były estetyczne i trwałe, i żeby nie tworzyły się na nich kałuże. Przed zakupem materiału trzeba się zorientować, co w handlu piszczy, bowiem kostka kostce nierówna...

Nawierzchnie z kostki brukowej słusznie zasługują na swoją dobrą opinię – są trwałe, a szczeliny pomiędzy poszczególnymi elementami ułatwiają odprowadzanie z nich wody. Uszkodzoną nawierzchnię można szybko naprawić, wymieniając zniszczone elementy. Są one niewielkie, a więc i lekkie, co znacznie ułatwia układanie.

Ścieżki i podjazdy z kostki są bardzo wygodne, ale ich powierzchnia nie powinna być zbyt duża. Po pierwsze – jest to spory wydatek, po drugie – nie powinna dominować w ogrodzie.

Mogłoby się wydawać, że z wyborem kostki brukowej nie powinno być problemu, ale jak to w życiu bywa – od nadmiaru czasem boli głowa…

Jaki kształt?

Kostka produkowana jest w wielu kształtach geometrycznych oraz nieregularnych. Wybór może utrudniać stosowanie przez firmy różnych nazw w odniesieniu do wyrobów o takim samym kształcie. Najczęściej spotykane formy to kwadrat, prostokąt, sześciokąt, fala (o łagodnie wygiętych brzegach), domino (wyglądem przypominająca kość).

Ale sam fason kostek to nie wszystko – można z nich dodatkowo tworzyć najróżniejsze wzory, przy czym szczególnie efektownie prezentują się te o kształcie koła lub półkola 1. Do takich „układanek” przeznaczone są kostki o specjalnych kształtach, które wpasowują się w powstające łuki.

Górne krawędzie kostek mogą być proste lub fazowane (ukośnie ścięta krawędź), co utrudnia ewentualne uszkodzenie w tym miejscu. Krawędzie fazowane ułatwiają również spływanie wody w szczeliny między elementami. Z kolei powierzchnie kostek mogą być gładkie lub śrutowane.

Z kostek śrutowanych można układać rozety imitujące stary bruk. W sprzedaży są też elementy o powierzchni licowej imitującej naturalny kamień – najczęściej bazalt, granit, porfir lub marmur. Spotykane kolory to szary i żółty granit, czarny bazalt, biały marmur, czarno-czerwony porfir.

Do zadań specjalnych

Jeżeli ścieżka będzie bardzo uczęszczana – np. dojście do domu, lub narażona na duże obciążenia – podjazd dla samochodu, należy jej boczne krawędzie zabezpieczyć przed rozsuwaniem się nawierzchni. Elementy krawędziowe są uzupełnieniem podstawowej oferty.

W przydomowych ogrodach stosuje się przede wszystkim – w przypadku ścieżek kostki krawędziowe, zaś w przypadku podjazdów obrzeża i krawężniki.

Obrzeża układa się na powierzchni gruntu i nie wystają ponad płaszczyznę traktu. Natomiast krawężniki są masywnymi elementami, które trzeba wkopać w grunt i wystają ponad ścieżkę. Dostępne są obrzeża i krawężniki proste, nazywane też przez producentów połówkowymi, i łukowe.

Krawędzie ścieżki można też zabezpieczyć różnej wysokości palisadami. Stosując wysokie elementy, można w boku traktu skonstruować donicę lub podeprzeć skarpę. Niektórzy producenci oferują wzory palisad dopasowane kształtem i kolorem do niektórych modeli kostki.

Całkiem inną propozycją są elementy obrzeżowe z tworzywa sztucznego. Mocuje się je na krawędziach traktów, przybijając długimi specjalnymi gwoździami do podłoża. Takie zakończenie ścieżki nie jest widoczne, a skutecznie zabezpiecza nawierzchnię przed rozsuwaniem się.

Jeśli jest taka konieczność, można nawierzchnię odwadniać za pomocą cieków wodnych i korytek odpływowych. Z cieków rzadko korzysta się w małym ogrodzie. Natomiast korytka są przydatne, gdy kostką wykładamy np. zjazd do garażu.

Im grubsza, tym lepsza?

Kostki betonowe są produkowane w kilku grubościach:

  • 4 cm – do wykładania ciągów pieszych oraz przeznaczonych do ruchu samochodów o ciężarze do 2 ton;
  • 6 cm – do wykładania nawierzchni przenoszących obciążenia do 3,5 tony;
  • 8 cm – tak gruba kostka nie ma zastosowania w otoczeniu domów jednorodzinnych, gdyż mogą po niej jeździć samochody ciężarowe;
  • 10 cm – kostka wytrzymująca największe obciążenia, stosowana na placach magazynowych, po których porusza się ciężki sprzęt.
Nie warto kupować kostki bardziej wytrzymałej niż to wynika z planowanego obciążenia, gdyż im grubsza, tym droższa.

Wytrzymałość nawierzchni z kostki zależy nie tylko od jej grubości i od wytrzymałości na ściskanie (50 lub 35 MPa), ale również od podłoża, na którym została ułożona. Im jest ono twardsze, tym szerzej i głębiej rozchodzą się siły nacisku oraz naprężenia. Dlatego nawet kostka niewielkiej grubości, ułożona na bardzo twardym gruncie, wytrzymuje stosunkowo duże obciążenia i odwrotnie – gruba kostka ułożona na źle utwardzonym gruncie nie będzie wystarczająco trwała. Warto o tym pamiętać analizując rodzaj obciążeń i grubość podbudowy.

Jaki kolor?

Kostki produkowane są jako jedno- i dwuwarstwowe. Pierwsze wytwarza się w całości z jednego rodzaju betonu. Wówczas mówi się o nich, że są barwione w masie – w przypadku uszkodzenia powierzchni ewentualne ubytki są mało widoczne. Natomiast kostki dwuwarstwowe składają się ze spodniej warstwy konstrukcyjnej oraz wierzchniej z barwnikiem. Głębsze uszkodzenie powierzchni pozostawia na nich jaśniejszy, niemożliwy do usunięcia ślad. Kostki mogą mieć każdy kolor – od szarego, przez czerwony, brązowy, zielony, grafitowy, także niebieski, biały i żółty. Ale ich wspólną cechą jest kolorystyka zbliżona do barw spotykanych w naturze.

Oprócz kostek jednobarwnych można też wybierać spośród melanży w wielu kolorach. Fachowcy od układania kostki mogą, poprzez odpowiednie zestawienia kształtów i barw, uzyskać nawet wzory sprawiające wrażenie trójwymiarowych.

Przy wyborze koloru kostki trzeba zachować umiar i rozsądek. Wiadomo, że ciekawie prezentuje się powierzchnia o intensywnej lub niespotykanej barwie, ale czy będzie ona pasować do elewacji domu? Czy nie przytłumi roślinności i architektury ogrodu?

Liczymy i mierzymy

Przystępując do budowy ścieżek, zacznijmy od zaplanowania ich przebiegu.

Są dwie możliwości. Z planem w ręku (oczywiście, w skali) wytyczamy dróżki tak, jak nam się podoba. Musimy od razu zaplanować rozmieszczenie rabat, oczka wodnego i większych roślin. Drugie rozwiązanie to sprawdzenie w trakcie użytkowania ogrodu, którędy najczęściej chodzimy. Ten pomysł sprawdza się, gdy w domu są małe dzieci, które przecież niechętnie dostosowałyby się do narzuconych rozwiązań.

Jeśli nie skorzystamy z pomocy fachowców, którzy rozrysują i wyliczą ilość potrzebnych elementów, trzeba to zrobić samemu.

Najlepiej wyznaczyć przebieg palikami powiązanymi sznurkiem i ocenić efekt. Dobrze jest przejść się po przyszłej dróżce, by sprawdzić, czy będzie wygodna. Zalecane jest, by ścieżka w ogrodzie miała minimum 80 cm szerokości, bo swobodnie miną się na niej dwie osoby.

Znając wymiary kostek, trzeba ów projekt i pomiary powierzchni przeliczyć na liczbę potrzebnych elementów. Dobrze jest kupić ich trochę więcej, bo nie ma żadnej gwarancji, że dokupione później (gdy zabraknie podczas układania) będą miały identyczny kolor. A zresztą, zapas na ewentualne naprawy zawsze się przyda.

Dalszy ciąg artykułu w wydaniu papierowym Budujemy Dom - Dom Polski 2006
Kup ten numer
Wydanie papierowe Wydanie elektroniczne Przejrzyj ten numer

Budujemy Dom - Dom Polski 2006

Kup ten numer
Wydanie papierowe Wydanie elektroniczne
Pozostałe artykuły
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze