Budujemy Dom
Wokół domu / Ogród / Artykuły

Układamy kostkę brukową - poradnik praktyczny

Trwałe i estetyczne nawierzchnie chodników i podjazdów buduje się obecnie głównie z betonowej kostki o różnych barwach i kształtach. Bogaty asortyment tych wyrobów pozwala na dostosowanie pokrycia dróg do otoczenia, formy architektonicznej budynków oraz do przeznaczenia nawierzchni.

Nawierzchnie sporadycznie wykorzystywane przez samochody osobowe można budować z kostki o grubości 6 cm.
Nie bez znaczenia jest również łatwość wykonywania ewentualnych napraw lub odbudowy, gdy zaistnieje konieczność rozebrania nawierzchni. Rodzaj użytej kostki betonowej powinien uwzględniać nie tylko jej walory dekoracyjne, ale również przewidywane obciążenia nawierzchni oraz możliwość występowania zanieczyszczeń.

Nawierzchnie obciążone ruchem pieszym lub sporadycznie wykorzystywane przez samochody osobowe można budować z kostki o grubości 6 cm. Przy większych obciążeniach wykorzystuje się kostkę o grubości 8 cm lub nawet 10 cm.

Jak rozplanować układanie kostki brukowej?

Ogrodowa nawierzchnia z kamienia ciosanego
Ogrodowa nawierzchnia z kamienia ciosanego (fot. Bruk-Bet)

Kostkę można układać na dowolnie dużej powierzchni bez konieczności wykonywania dylatacji. Jednak mimo tego, że taka nawierzchnia dobrze przepuszcza wodę opadową, należy zapewnić możliwość szybkiego jej odprowadzenia z powierzchni. Najłatwiej uzyskać ten efekt, zapewniając naturalny spływ dzięki nachyleniu nawierzchni w kierunku nieutwardzonego gruntu.

Prace przy układaniu kostki brukowej

Prace przy układaniu kostki podzielone są na kilka etapów:

  • tzw. korytowanie, czyli wykonanie zagłębienia w gruncie rodzimym,
  • ewentualne zamontowanie odwodnienia,
  • ustawienie krawężników,
  • wykonanie tzw. podbudowy stabilizującej grunt oraz warstwy podkładowej,
  • ułożenie i zawibrowanie nawierzchni.

Korytowanie to wykonanie wykopu odpowiadającego powierzchni przeznaczonej do ułożenia kostki, o głębokości 20–50 cm zależnie od rodzaju gruntu i przewidywanego obciążenia nawierzchni. Na gruncie piaszczystym i pod nawierzchnie chodnikowe wystarczy zagłębienie 15–20 cm. Na podmokłych glebach gliniastych, gdy przewidziany jest wjazd samochodów ciężarowych (np. przy opróżnianiu szamba czy napełnianiu zbiornika z olejem opałowym), wykop powinien mieć przynajmniej 50 cm.

Dużą utwardzoną powierzchnię urozmaica motyw z kostki brukowej w innym kolorze Dużą utwardzoną powierzchnię urozmaica motyw z kostki brukowej w innym kolorze (fot. Semmelrock)


Na małych powierzchniach koryto można wykopać łopatą, ale na większych lepiej skorzystać ze spycharko-ładowarki. Ułatwi to załadowanie wybranej ziemi na ciężarówkę – ziemię trzeba bowiem wywieść lub rozplantować na działce (jeśli jest taka możliwość). Dno wykopu powinno odpowiadać płaszczyźnie przyszłej nawierzchni, a więc należy je ukształtować z przewidywanym spadkiem w określonym kierunku.

Instalacja odwodnieniowa może być konieczna, jeśli kostkę układa się na bardzo dużej powierzchni, co uniemożliwia utworzenie spadku w pożądaną stronę, lub na zjeździe do garażu. Możliwość odprowadzenia wody zależy przede wszystkim od warunków wodno-gruntowych – poziomu wody gruntowej oraz przepuszczalności gleby.

Możliwość odprowadzenia wody zależy przede wszystkim od warunków wodno-gruntowych – poziomu wody gruntowej oraz przepuszczalności gleby.
Można ją odprowadzić do zewnętrznej kanalizacji deszczowej lub studni chłonnej drenażu. W przypadku garażu zlokalizowanego poniżej poziomu gruntu konieczne może być zamontowanie zbiornika z samoczynnie włączającą się pompą.

Niezależnie od miejsca odprowadzenia wody, jej spływ z nawierzchni odbywa się przez elementy odwodnienia liniowego. Są to korytka betonowe połączone z rurą odpływową, wstawione w nawierzchnię.

Na tym etapie prac konieczne jest więc doprowadzenie rur do miejsc zainstalowania odwodnienia liniowego. Do tego celu można użyć rur do kanalizacji zewnętrznej lub tańszych rur drenarskich bez perforacji.

Betonowa palisada stanowi granicę między ścieżką a rabatą
Betonowa palisada stanowi granicę między ścieżką a rabatą
(fot. Polbruk)

Krawężniki należy osadzić wzdłuż obramowania nawierzchni. Na ścieżkach w ogrodzie wystarczające będą krawężniki chodnikowe, ale na podjazdach lepiej zamontować masywniejsze krawężniki drogowe.

Przy nawierzchniach liniowych (chodniki, drogi dojazdowe) warto zwrócić uwagę na to, aby szerokość obramowania odpowiadała wielokrotności wymiarów kostki – uniknie się wtedy kłopotliwego jej przycinania przy krawężnikach.

Krawężniki powinny też wyznaczać płaszczyznę nawierzchni. Do wytyczenia linii przebiegu krawężników oraz ustalenia jej wysokości można posłużyć się poziomnicą laserową i sznurem. Promień lasera umożliwi wyznaczenie poziomu, a rozciągnięty między kołkami sznur – linię osadzenia krawężników.

Krawężniki osadza się na warstwie gęstego betonu, a po jego związaniu od zewnątrz obsypuje się ziemią, a od środka – materiałem podbudowy.
W nawierzchniach liniowych wymagany spadek kształtuje się poprzecznie do osi drogi z lekkim pochyleniem na jedną lub na dwie strony. Zależnie od sposobu zagospodarowania otoczenia nawierzchni, krawężniki mogą wystawać ponad poziom kostki brukowej lub być na tej samej wysokości.

Jednak cała nawierzchnia powinna być nieznacznie wyniesiona ponad poziom otaczającego gruntu, co zapobiegnie jej zanieczyszczeniu ziemią przy intensywnym spływie wody po powierzchni gleby. Krawężniki osadza się na warstwie gęstego betonu, a po jego związaniu od zewnątrz obsypuje się ziemią, a od środka – materiałem podbudowy.

Etapy układania kostki brukowej

Podsypka piaskowa po korytowaniu z zaznaczonymi poziomami brukowania Zagęszczanie podbudowy
Etap pierwszy: Podsypka piaskowa po korytowaniu z zaznaczonymi poziomami brukowania (fot. Libet) Etap drugi: Zagęszczanie podbudowy
(fot. Libet)
Mieszanie podsypki piaskowej z cementową Poziomowanie podłoża
Etap trzeci: Mieszanie podsypki piaskowej z cementową (fot. Libet) Etap czwarty: Poziomowanie podłoża
(fot. Libet)
Wyrównywanie powierzchni podsypki według wyznaczonych poziomów Układanie kostki
Etap piąty: Wyrównywanie powierzchni podsypki według wyznaczonych poziomów (fot. Libet) Etap szósty: Układanie kostki (fot. Libet)
Przygotowanie brzegów przed oporowaniem Oporowanie
Etap siódmy: Przygotowanie brzegów przed oporowaniem (fot. Libet) Etap ósmy: Oporowanie (fot. Libet)
Utwardzanie podłoża Piaskowanie fug
Etap dziewiąty: Utwardzanie podłoża
(fot. Libet)
Etap dziesiąty: Piaskowanie fug (fot. Libet)


Podbudowa
z pospółki lub tłucznia drogowego pełni funkcję warstwy stabilizującej. W przypadku układania nawierzchni przeznaczonej pod duże obciążenia na nawodnionych gruntach gliniastych warto przed ułożeniem podbudowy rozłożyć geowłókninę zapobiegającą mieszaniu się pospółki lub tłucznia z gruntem rodzimym. Podbudowa wymaga zagęszczenia przy użyciu wibratora lub walca drogowego.

Oryginalna nawierzchnia z betonu odciskanego 
 Oryginalna nawierzchnia z betonu odciskanego
(fot. Bautech)

Warstwa podkładowa umożliwia równe ułożenie kostki betonowej. Do jej utworzenia używa się piasku wymieszanego na sucho z cementem. Po nasypaniu warstwy piasku grubości ok. 10 cm rozsypuje się cement – około 1 worka na 5 m², a następnie miesza się łopatą lub za pomocą glebogryzarki. Następnie wyznacza się poziom . Powierzchnię podkładu wyrównuje się łatą.

Trzeba też pamiętać, że podkład po zagęszczeniu obniży się o 1–2 cm, zatem poziom podsypki powinien być odpowiednio wyższy. Kolejną czynnością będzie zagęszczenie podkładu przy użyciu wibratora powierzchniowego. Jeśli w nawierzchni montowane będzie odwodnienie liniowe, w warstwie podkładowej ustawia się korytka na wymaganej głębokości i łączy z rurami odpływowymi.

Układanie kostki – rzędami lub według zaplanowanego wzoru z uwzględnieniem np. aplikacji o innej barwie. Poszczególne kostki układa się ciasno, stojąc na ułożonej już nawierzchni. Jeśli zachodzi konieczność przycięcia skrajnych elementów, używa się do tego celu specjalnej prasy lub szlifierki kątowej z tarczą diamentową do betonu.

Wzdłuż brzegu, który nie będzie narażony na żadne obciążenia, zamiast krawężników można zastosować oporowanie, czyli podmurowanie krawędzi na styku z gruntem. Gdy cała nawierzchnia pokryta jest już kostką, za pomocą wibratora powierzchniowego z gumową nakładką ochronną „dobija się” elementy do podłoża i ewentualnie koryguje niewielkie nierówności.

Ostatnim etapem jest rozsypanie na powierzchni drobnego piasku, który wnikając w szczeliny, zaklinuje kostki między sobą. Po zmieceniu nadmiaru piasku nawierzchnia gotowa jest już do użytku. Można też dodatkowo zabezpieczyć ją impregnatem zmniejszającym nasiąkliwość, co ułatwi utrzymanie nawierzchni w czystości i ożywi barwę.

 

Cezary Jankowski

aktualizacja: 2013-01-17

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Uwaga Pokazujecie do zagęszczenia kostki brukowej zagęszczarkę bez elastomeru lub gumy . To jest niedopuszczalne !!!

Gość: Praktyk

25 Lip 2014, 08:57

Mieszanie cementu z piaskiem może być wykonywane na małych powierzchniach. Na większych najlepiej zamówić gotowy beton towarowy w zależności od potrzeb np. na wjazd samochodu grubość 10cm beton B15, jako podsypkę grubość 3cm B 0,2( podsypka cementowo piaskowa)

Gość: endriu

10 Maj 2014, 20:19

Cement mieszać z piaskiem to możesz robić w swoim ogrodzie lub przed domem,naucz się układać na podłoże eko -o przepustowości wody .

Gość: robol

04 Maj 2014, 17:02

Pokaż wszystkie komentarze Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Kostka brukowa Polbruk Avanti
Kostka brukowa Polbruk Avanti Kostka Polbruk Avanti zarówno nazwą, jak i wyglądem nawiązuje do włoskich brukowanych uliczek. Stanowi ona nie tylko doskonały materiał ...
Coregravel - stabilna nawierzchnia żwirowa
Coregravel - stabilna nawierzchnia żwirowa Firma Ecomax poleca systemy do stabilizowania nawierzchni sypkich Coregravel. Panel ma strukturę plastra miodu pozawala na bezproblemowe użytkowania ...
Płyta gresowa Aristoni - nowość z linii Libet Ceramic
Płyta gresowa Aristoni - nowość z linii Libet Ceramic Libet - producent betonowych kostek brukowych i płyt tarasowych - poszerzył swoją ofertę o nową linię Libet Ceramic. Pierwszym produktem ...
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Dlaczego warto się zapisać?
Aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x

Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.     
Dlaczego warto się zapisać?
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl;
- zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wymień się doświadczeniami i informacjami z innymi czytelnikiami budującymi własny dom

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze
  •  
    Vademecum Domu Energooszczędnego
  •  
    ABC Budowania
  •  
    Dom Polski
  •  
    Wnętrza
Wydanie tabletowe