Budujemy Dom

Wykańczanie ścian i sufitów płytami g-k - instrukcja montażu

Artykuł na: 17-22 minuty

Płyty gipsowo-kartonowe wykorzystuje się do budowy ścian działowych i podwieszanych sufitów oraz jako okładziny ścienne, zastępujące tradycyjny tynk. Pracuje się nimi łatwiej i szybciej niż w technologii murowanej, a plac budowy jest czystszy, bo nie potrzeba zaprawy ani dużej ilości wody.

Wykańczanie ścian i sufitów płytami g-k - instrukcja montażu

Płytę gipsowo-kartonową wymyślono w Stanach Zjednoczonych. W stosowanym tam systemie lekkiej zabudowy, drewniany stelaż ścian wewnętrznych pokrywano kilkoma warstwami gipsu. W 1916 r. firma United States Gypsum Company wprowadziła na rynek płytę, w której gips wprasowano między dwie warstwy papieru. Kiedy podczas II wojny światowej na rynku zabrakło powołanych do armii budowlańców, łatwy w obróbce i montażu produkt zyskał wielką popularność.

JAKA PŁYTA G-K?

Płyta gipsowo-kartonowa ma najczęściej 120 cm szerokości i długość od 2 do 3 m (2; 2,40; 2,60; 3 m).

Podstawowa grubość płyty to 12,5 mm – te najlepiej nadają się na ścianki działowe i podwieszane sufity. Płyty mogą być cieńsze, np. takie o grubości 6,5 mm – zbrojone dodatkowo włóknem szklanym – służą do wykonywania zabudowy łukowej, i grubsze – 15, 25 mm – te zwiększają sztywność konstrukcji, na której zamocujemy np. okładziny ceramiczne, miskę WC.

Płyty g-k dzielą się na kilka rodzajów.

  • Najpopularniejsze są płyty typu A (starsze oznaczenie GKB) do stosowania w pomieszczeniach suchych, w których wilgotność nie przekracza 70%.
  • Do pomieszczeń mokrych, takich jak łazienka czy kuchnia, przeznaczone są płyty o zwiększonej odporności na wilgoć H2 (GKBI). Te mogą być stosowane przy wilgotności dochodzącej okresowo (nie dłużej niż 12 godzin na dobę) do 85%, ale nie są odporne na bezpośrednie działanie wody! Rozpoznamy je bez trudu – zazwyczaj są zielone.
  • Płyty typu F (GKF) mają podwyższoną odporność ogniową – sprawdzą się np. przy obudowie kominka. Tu ważna uwaga – wszystkie płyty gipsowo-kartonowe są niepalne.
  • Są też jeszcze odporne na ogień i wilgoć płyty FH2 (GKFI).

Swą popularność karton-gipsy zawdzięczają łatwej obróbce i prostemu oraz względnie niebrudzącemu montażowi. A także gładkiej i równej powierzchni, która jest dobrym podłożem pod wszelkiego rodzaju materiały wykończeniowe – od płytek ceramicznych po farby i tapety.

PŁYTA G-K W ROLI TYNKU

Płyta g-k może być stosowana jako okładzina muru zamiast tynku czy gładzi (to tzw. suchy tynk). Sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy zechcemy wyrównać stare, krzywe ściany. Unikniemy kucia, bałaganu i nie będziemy musieli czekać na wyschnięcie zaprawy.

Jeśli ściana jest w miarę równa (odchylenia do 1,5 cm), płyty można kleić bezpośrednio do starego podłoża (wcześniej warto je zagruntować). Powinny być przycięte tak, żeby pod sufitem zostało do 1 cm luzu. Placki kleju gipsowego nakłada się na nie co 25–30 cm. Płytę stawiamy na wypoziomowanych podkładkach dystansowych i dociskamy do ściany. Wypukłości wyrównujemy, dobijając płytę długą łatą, albo gumowym młotkiem przez drewnianą listwę. Kolejne płyty przyklejamy, zachowując 2–3-milimetrowe odstępy. Długą poziomnicą sprawdzamy, czy tworzą równą płaszczyznę.

Jeżeli ściana jest nierówna, karton-gipsy można kleić do pasów z tego materiału, wcześniej przyklejonych do muru. Pasy płyty o szerokości 5–8 cm przykleja się pionowo tak, żeby tworzyły jedną płaszczyznę. Odstęp między nimi powinien wynosić ok. 60 cm, czyli połowę szerokości płyty. Po naniesieniu na nie kleju (zębatą packą), mocujemy płytę. Tam, gdzie płyta nie opiera się na podłodze, czyli np. nad nadprożem, w czasie klejenia przytwierdzamy ją kołkami montażowymi.

Jeśli ściana jest pokryta wieloma warstwami olejnej farby albo tynk się kruszy, płytę mocujemy na kleju, którym wypełniliśmy otwory wycięte wcześniej w murze otwornicą. Połączenie można wzmocnić, osadzając w kleju (gdy zwiąże), kołki rozporowe. Trzeba pamiętać, że klej do karton- -gipsów wiąże przez 30 minut od przygotowania, nie będziemy mieli zatem zbyt wiele czasu na ewentualne poprawki.

Płytę g-k tniemy ostrym nożem przy poziomnicy/ łacie od strony licowej i przełamujemy. Następnie przecinamy papier z drugiej strony. Linie łamane możemy wycinać wyrzynarką elektryczną lub piłą płatnicą. Otwory pod gniazda elektryczne – otwornicą do drewna. Im precyzyjniej wykonamy cięcia, tym mniej roboty będzie przy wykańczaniu.

LEKKA ŚCIANA DZIAŁOWA Z PŁYT G-K

Zaczynamy od wyznaczenia położenia ścianki – na podłodze, ścianach i suficie zaznaczamy miejsce pod profile obrysowe (które utworzą jej obramowanie). Ruszt zazwyczaj buduje się z profili stalowych – poziomych UW w kształcie litery U oraz pionowych CW (przyściennych) w kształcie C, choć może być także drewniany. Standardowo szerokość profili stalowych to 50 mm, ale gdy wewnątrz ściany chcemy prowadzić instalacje, albo umieścić grubszą warstwę izolacji akustycznej, to potrzebne będą takie o szerokości 75 lub 100 mm. Powinny być wykonane z blachy o grubości 0,55 lub 0,6 mm. Między profilami a przegrodami (ścianą, podłogą, sufitem) umieszczamy taśmę z pianki lub filcu, tłumiącą drgania i dźwięki.

Na rynku pojawiły się profile z otworami ułatwiającymi prowadzenie przewodów i rur. Otwory można powiększać nie osłabiając konstrukcji.
Na rynku pojawiły się profile z otworami ułatwiającymi prowadzenie przewodów i rur. Otwory można powiększać nie osłabiając konstrukcji. (fot. Metpol)

Profile mocujemy do przegród kołkami rozporowymi, które umieszczamy nie rzadziej niż co metr. W profilach U, standardowo co 60 cm, ustawiamy słupki. Jeżeli w ścianie będą drzwi, krawędzie otworu w którym je zamontujemy, wzmacniamy profilami ościeżnicowymi UA.

Jeśli nie mamy nietypowych wymagań, wystarczy, że obłożymy ruszt płytą o grubości 12,5 mm. Grubsza będzie potrzebna, gdy zależy nam na większej sztywności konstrukcji. Podwójną lub grubszą płytą obudowuje się np. ścianki ze stelażami sanitarnymi w łazienkach. Tu trzeba także pamiętać o zabezpieczeniu płyt narażonych na bezpośrednie działanie wody (np. przy wannie i prysznicu) folią w płynie.

Ścianka działowa z jednowarstwowym poszyciem płytami g-k.
Ścianka działowa z jednowarstwowym poszyciem płytami g-k.

Do mocowania płyt używamy blachowkrętów (najlepiej o długości 25 mm i średnicy 3,5 mm). Wkręcamy je przynajmniej 1,5 cm od krawędzi płyty, w odstępach nie większych niż 25 cm. Łeb wkręta ma być lekko zagłębiony w kartonie. Jeżeli wprowadziliśmy wkręt nieprawidłowo (krzywo, zbyt głęboko, uszkadzając płytę itp.), należy go usunąć, wkręcić obok poprawnie, a uszkodzenie zaszpachlować. Płyty przykręca się blachowkrętami wyłącznie do profili pionowych.

Prawidłowo wprowadzony wkręt (a) nie powinien wystawać ponad płytę (b), nie może też rozerwać papieru (c).
Prawidłowo wprowadzony wkręt (a) nie powinien wystawać ponad płytę (b), nie może też rozerwać papieru (c).

Standardowe płyty gipsowo-kartonowe mają długości odpowiadające wysokości typowych pomieszczeń. Mogą zatem przykryć całą ścianę, ale musimy pamiętać o zostawieniu 1 cm luzu pod sufitem (jeśli tego nie zrobimy, płyty mogą pękać w wyniku ugięcia stropu). Zawsze zostawiamy także 5 mm odstępu między płytą i ścianą nośną. O ile to możliwe, powinniśmy unikać sztukowania płyt.

Jeśli musimy je sztukować (bo np. pomieszczenie jest wyższe niż długość płyty), ich łączenia nie mogą wypadać w jednej linii! Odległość między łączeniami powinna wynosić przynajmniej 40 cm. Płyty układane wokół drzwi wycinamy w kształcie litery L, a ich łączenie ma być blisko środka nadproża.

Poziome łączenia układanych obok płyt mają być przesunięte o co najmniej 40 cm. Wokół drzwi płyty wycinamy w L.
Poziome łączenia układanych obok płyt mają być przesunięte o co najmniej 40 cm. Wokół drzwi płyty wycinamy w L.

Wełnę, która ma izolować akustycznie, i przewody umieszczamy w ścianie działowej po obłożeniu jej karton-gipsami z jednej strony. Gdy będziemy mocować drugą warstwę płyt, pamiętajmy, że połączenia pionowe po obu stronach ścianki powinny być względem siebie przesunięte o 60 cm.

Płyty ustawiamy na podkładkach, mogą nimi być paski z tego materiału (fot. Siniat)
Płyty ustawiamy na podkładkach, mogą nimi być paski z tego materiału (fot. Siniat)

PODWIESZANY SUFIT Z PŁYT G-K

Dwupoziomowa konstrukcja sufitu podwieszanego krzyżowego.
Dwupoziomowa konstrukcja sufitu podwieszanego krzyżowego.

Nad podwieszanym sufitem można ukryć instalacje, izolację cieplną i akustyczną oraz elementy konstrukcyjne budynku. Można w nim też zamontować budujące nastrój oświetlenie.

Prace zaczynamy od wyznaczenia linii montażu profili przyściennych UD. Podobnie jak w przypadku ścianki działowej, profile przyścienne podklejamy taśmą akustyczną i przytwierdzamy za pomocą kołków.

Profile obrysowe podklejamy taśmą, która tłumi dźwięki i drgania.
Profile obrysowe podklejamy taśmą, która tłumi dźwięki i drgania. (fot. Knauf)

Jeżeli sufit będzie blisko stropu (do 12 cm), można użyć elementów do mocowania bezpośredniego (np. wieszaków ES).

Konstrukcję podwieszoną niżej podtrzymają wieszaki kotwowe, które osadzamy, dobierając elementy kotwiące do rodzaju stropu. Odstępy między wieszakami zależą od ciężaru zabudowy. Wieszaki umieszczone co 1 m wystarczą, o ile ciężar konstrukcji nie przekroczy 15 kg/m2. Jeśli sufit będzie cięższy, trzeba umieścić je gęściej. Do wieszaków montujemy profile główne CD – do nich, prostopadle poniżej – profile nośne (co 40, maksymalnie 50 cm). Profile nośne łączymy z głównymi łącznikami krzyżowymi. W ten sposób tworzymy dwupoziomową konstrukcję sufitu podwieszanego krzyżowego.

Ruszt może być również jednopoziomowy, zarówno krzyżowy, jak i jednokierunkowy. Na ruszt jednopoziomowy krzyżowy zużyjemy mniej materiału, ale jego wykonanie będzie trudniejsze, a konstrukcja mniej sztywna. Ruszt jednokierunkowy jest najprostszy, ale stosowany głównie w węższych pomieszczeniach (szerokość do 4 m).

Płytę g-k mocujemy do profili, tak jak w przypadku ścianki działowej. Odstępy między wkrętami nie powinny jednak przekraczać 15 cm (w wypadku ścianki było to 25 cm).

Zamocowanie i prawidłowe wypoziomowanie sufitu podwieszanego jest większym wyzwaniem, niż budowa ścianki.

Karton-gipsy wykorzystuje się powszechnie także do zabudowy poddaszy. Do rusztów na skosach mocuje się je tak jak do ścianek, ale trzeba koniecznie pamiętać o izolacji paroszczelnej.

CZYM SPOINOWAĆ PŁYTY G-K?

Mocując karton-gipsy, zostawia się między nimi i między płytami a przegrodami kilkumilimetrowe odstępy.

Na koniec połączenia płyt i łby blachowkrętów należy zaszpachlować. Z łebkami wkrętów sprawa jest prosta, ze szczelinami między płytami będzie nieco trudniej. Sposób postępowania zależy od tego, jakie krawędzie mają płyty. Standardowo, ich dłuższe boki są wyprofilowane, a krawędzie powstające po przecięciu płyty, musimy sfazować. Czyli ściąć lub zeszlifować pod kątem 45°. A później zagruntować.

Sfazowane krawędzie płyt g-k trzeba zagruntować
Sfazowane krawędzie płyt g-k trzeba zagruntować. (fot. Siniat)

Szczeliny między krawędziami półokrągłymi można szpachlować masą z dodatkiem włókien szklanych. Miejsca, w których stykają się wyprofilowane krawędzie spłaszczone, szpachlujemy zwykłą masą gipsową i wzmacniamy taśmą zbrojącą. W przypadku krawędzi sfazowanych, po wtopieniu taśmy, szpachlujemy szeroko po obu stronach połączenia, aby nie powstało widoczne wybrzuszenie. Szczeliny między płytami a sufitem wypełniamy elastyczną masą akrylową.

Szczeliny między płytami a sufitem, rysy i pęknięcia wypełniamy elastycznym kitem akrylowym Spoinowanie wyprofilowanych krawędzi z użyciem wtapianej w szpachlę taśmy zbrojącej
Szczeliny między płytami a sufitem, rysy i pęknięcia wypełniamy elastycznym kitem akrylowym (fot. Den Braven) Spoinowanie wyprofilowanych krawędzi z użyciem wtapianej w szpachlę taśmy zbrojącej (fot. Siniat)

Jeśli do wykańczania stosujemy masę z włóknami, nie będzie potrzebna taśma zbrojąca. Ale masy z włóknami w trakcie wiązania kurczą się nieco bardziej niż zwykłe, co może oznaczać konieczność kilkakrotnego szpachlowania spoiny. Tradycyjne spoinowanie wygląda następująco – szczelinę wypełniamy masą szpachlową, w którą wtapiamy taśmę. Na zbrojenie nakładamy kolejną warstwę szpachli, i na koniec masę wykończeniową. W obu wariantach, po wyschnięciu, spoinę szlifujemy siatką lub papierem ściernym.

Zbrojenie ma zapobiegać pojawianiu się rys i pęknięć. Najłatwiejsze w użyciu siatki z włókna szklanego dają słabsze połączenie i stosuje się je głównie przy spoinach pionowych. Najmocniej zbroją taśmy papierowe, które są też najtrudniejsze w użyciu, bo papier niechętnie łączy się z masą gipsową. Nieco łatwiejsze w stosowaniu, bo chętniej łączące się z gipsem, są taśmy flizelinowe.

Narożniki ścian z płyt g-k wzmacnia się profilami narożnikowymi lub specjalnymi taśmami zbrojącymi. Profilami osłaniamy narażone na obtłukiwanie narożniki zewnętrzne. W wewnętrznych stosuje się taśmy narożnikowe. W miejscach narażonych na duże obciążenia (np. przy łączeniu karton- gipsów na skosach poddasza ze ścianą), wykorzystuje się tak zwane połączenia ślizgowe. Wzdłuż spoiny, na murowanej ścianie, przykleja się taśmę poślizgową. Na spoinę nanosi się szpachlę, w którą wtapia się taśmę zbrojącą tak, aby stykała się z poślizgową. Na styku obu taśm z czasem może powstać pęknięcie, ale będzie równe i bardzo cienkie.

Ostatni etap szpachlowania to nałożenie gipsowej masy wykończeniowej
Ostatni etap szpachlowania to nałożenie gipsowej masy wykończeniowej

KOSZT PŁYT G-K

Płyty g-k kupuje się na sztuki. Przedtem musimy policzyć powierzchnię zabudowy i doliczyć do niej mały zapas (płyty dość łatwo uszkodzić w transporcie czy podczas montażu).

Płyta gipsowo-kartonowa zwykła o grubości 12,5 mm kosztuje 5–10 zł/m2 (im mniejsza, tym drożej wychodzi). Bardziej odporna na wilgoć płyta zielona i płyta ogniochronna to koszt kilku, kilkunastu zł/m2.

Cienkie (6,5 mm) płyty przeznaczone do gięcia kosztują od kilkunastu zł/m2.

Za robociznę przy ściance działowej i suficie podwieszanym zapłacimy 40-50 zł/m2, z materiałami 2 razy tyle. To za sufit prosty – za bardziej wymyślny, wielopoziomowy fachowcom trzeba będzie zapłacić ok. 100 zł/m2 za samą pracę. Klejenie płyt g-k do ściany to około 20 zł/m2.

Janusz Werner
Na zdjęciu otwierającym: Efektowny sufit i ściana po łuku – przy tego typu konstrukcjach płyta gipsowo-kartonowa jest niezastąpiona (fot.: Rigips)

aktualizacja: 2018-10-02

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

@up To wszystko zależy - jeśli z płyt g-k robisz ściany działowe czy np. chcesz dodać ocieplenie (wełna mineralna itd.) to wtedy stelaż jest najlepszym wyjściem.Ale przecież możesz użyć płyt g-k do

Gość Aszdod

19 Wrz 2016, 11:12

Trzeba regipsy układać na stelażach, nie można ich po prostu przykleić?

Gość Jeżyk

15 Wrz 2016, 08:11

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Płyty akustyczne Knauf Akustik i Knauf Akustik Plus
Płyty akustyczne Knauf Akustik i Knauf Akustik Plus Płyta Knauf Akustik to ekonomiczna płyta gipsowo-kartonowa typu A do stosowania w podstawowych systemach suchej zabudowy. Płyta Knauf Akustik ...
Ruszyła loteria marki MAGNAT - Kasa w zasięgu ręki
Ruszyła loteria marki MAGNAT - Kasa w zasięgu ręki Od 18 czerwca 2018 roku trwa ogólnopolska loteria "Kasa w zasięgu ręki". Na wszystkich, którzy zakupią dowolną farbę MAGNAT lub efekt ...
Beton architektoniczny RELIEF firmy Bruk-Bet
Beton architektoniczny RELIEF firmy Bruk-Bet Płyty z betonu architektonicznego swoją popularność zawdzięczają surowemu i minimalistycznemu wyglądowi, który idealnie wpisuje się ...
Najbardziej znane marki
Sucha zabudowa (płyty g-k i g-w) - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 10/2018

Tematem tego numeru jest budowa domu dla alergika. Spełniając kilka warunków można znacznie ulżyć tym mieszkańcom nowego domu, którzy borykają...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".