Słupki ogrodzeniowe

Słupki betonowe

Słupki betonowe pokryte cegłą klinkierową, wypełnienie – przęsła stalowe (fot. Kulas)

Dostępne są albo w postaci monolitycznego odlewu betonowego zbrojonego metalowymi prętami, albo jako wykonywane na miejscu budowy odlewy w formach. Te ostatnie można osłonić np. klinkierem czy ozdobnym kamieniem. Słupki prefabrykowane zaś stanowią głównie część ogrodzeń systemowych. Wzdłuż każdego słupka po jego obu stronach wykonane są bruzdy, w które wprowadza się pełne bądź ażurowe panele betonowe.

Słupki betonowe wkopuje się w ziemię, a w razie konieczności dodatkowo usztywnia, podpierając w gruncie z obu stron kamieniami lub betonowymi bloczkami.

Słupki betonowe nie wymagają konserwacji.

Słupki metalowe

Mają różne przekroje i budowę. Najpopularniejsze są te o przekroju okrągłym lub prostokątnym. Warto wybierać słupki zamknięte od góry – wtedy do ich wnętrza nie dostaje się woda opadowa. Słupek o zamkniętym przekroju powinien być zakończony skośnym daszkiem (jedno- lub dwuspadowym), okrągłym stożkiem tzw. grzybkiem bądź zaokrągloną betonową kopułką tzw. Czapką.

Słupki metalowe wykorzystuje się najczęściej do następujących rodzajów przęseł:

• z siatki. Jeśli jest to siatka pleciona, wówczas do narożnych słupków w ich dolnym i górnym odcinku mocuje się druty nośne. Ich funkcję mogą pełnić linki lub druty stalowe. Przez pozostałe słupki przeciąga się drut napinający (napnie on górny i dolny brzeg siatki). Drut przeciąga się przez specjalne otwory lub uszka w słupkach. Następnie do linek mocuje się siatkę ogrodzeniową. Jeśli zdecydujemy się na siatkę zgrzewaną, trzeba będzie przymocować ją do słupków klipsami. Niezależnie od rodzaju każdą siatkę trzeba naciągnąć specjalnym grzebieniem.
  
  
• z gotowych elementów metalowych – prętów rurek lub płaskowników połączonych u dołu i u góry. Takie gotowe panele mocuje się do słupków na różne sposoby – wg zaleceń producenta konkretnego produktu. Najczęściej do mocowania stosuje się śruby, obejmy w bruzdach lub zaczepach osadzonych w słupkach;
  
  
• z drewnianych sztachet. W tym przypadku do metalowych słupków trzeba zamocować drewniane lub metalowe rygle i dopiero do nich przykręcić sztachety.

Słupki metalowe osadza się w betonowym fundamencie lub prefabrykowanych stopach fundamentowych. Słupki narożne i krańcowe dodatkowo zabezpiecza się przed wywróceniem podporami ustawionymi pod kątem 45°. Najkorzystniej zainwestować w słupki lakierowane proszkowo, powlekane PVC albo polietylenem.

Jeśli jednak zdecydujemy się na słupki niezabezpieczone żadną powłoką antykorozyjną, przed montażem będziemy musieli je oczyścić (np. szczotką drucianą lub odrdzewiaczami w płynie) i zabezpieczyć przed korozją, np. farbą antykorozyjną tlenkową, a następnie powierzchnię tę pomalować wierzchnią farbą. Bardzo ważne jest, aby zachować ciągłość powłoki ochronnej. Trzeba też liczyć się z koniecznością regularnej konserwacji co kilka lat ogrodzenia z metalu. Nawet słupki pokryte PVC czy polietylenem po długim czasie użytkowania mogą ulec korozji.

Słupki murowane z cegieł otynkowane, przęsła wykonane z aluminium (fot. Guardi)

Słupki murowane

Wykonuje się z cegieł (pełnych ceramicznych, klinkierowych lub silikatowych), kamieni (granitu, sjenitu, porfiru, bazaltu, piaskowca, wapienia, kwarcytu) lub bloczków betonowych.

Z cegieł. Jedną warstwę słupka tworzy się najczęściej z czterech cegieł. Po ułożeniu wszystkich warstw powstaje kanał, w który wstawia się zbrojenie i wypełnia mieszanką betonową.

Z kamieni. Najlepsze na takie słupki są duże kamienie wielkości ok. 2/3 grubości słupka. Gdy kamienie są większe, przycina się je młotkiem kamieniarskim. Kamienie łączy się na zaprawę cementową wymieszaną z drobnym tłuczniem.

Z bloczków betonowych.

Słupki z bloczków betonowych, a między nimi drewniane przęsła

Do ich wymurowania stosuje się bloczki z gładką powierzchnią lub łupane. Bloczki mogą być układane na styk lub na zaprawie klejowej (na koniec wypełnia się je gęstoplastycznym betonem) bądź z pominięciem spoinowania – to pozwala szybciej ukończyć budowę.

Słupki murowane od góry trzeba zabezpieczyć daszkami tzw. czapami. Te, w zależności od tego na ile cegieł murowany jest słupek, mają różne kształty. Czapy są najbardziej newralgicznym elementem murowanych słupków – dość często zdarza się, że ulegają uszkodzeniom lub odklejają się.

Wówczas uszkodzony element trzeba ponownie przymocować. Zanim to zrobimy, trzeba usunąć pozostałości po kleju. Do tego celu używa się szlifierki kątowej lub narzędzi ręcznych. Dopiero na gładkim podłożu można ponownie przymocować czapę, używając mrozoodpornego kleju.

Konserwacja samych elementów murowanych nie powinna sprawiać kłopotu. Zazwyczaj powierzchnię ogrodzenia wystarczy oczyścić z brudu i kurzu wodą pod ciśnieniem. Warto też dodać, że powierzchnie gładkie i błyszczące brudzą się mniej, a te ryflowane i ręcznie formowane szybciej. Niektóre materiały można dodatkowo pokryć preparatami impregnującymi, które ograniczają ich chłonność i wnikanie brudu. Powodują także, że zanieczyszczenia spływają razem z deszczem.

	Czapy o różnych kształtach dostosowanych do sposobu murowania słupka – na jedną, półtora lub dwie cegły

Słupki drewniane

Tworzą krawędziaki o przekroju poprzecznym od 4 × 4 cm (pod warunkiem, że drewno jest bez sęków) do 9 × 9 cm. Ich górną część przycina się trójkątnie lub zaokrągla tak, aby ułatwić spływanie wody opadowej.

Słupki drewniane – koniecznie zakończone metalowym szpicem – osadza się w gruncie. Zagłębioną część zabezpiecza się np. lepikiem asfaltowym. Słupki można też osadzać w stopach betonowych z umieszczonymi wewnątrz stalowymi łącznikami.

Między słupkami drewnianymi najczęściej stosuje się także drewniane wypełnienia – deski, okrąglaki, bale, żerdzie lub gotowe panele. Łączy się je ze słupkami gwoździami ze stali nierdzewnej lub ocynkowanymi (inne rodzaje gwoździ pozostawią rdzawe smugi, szczególnie odznaczające się na jasnym drewnie).

Drewniane słupy ogrodzeniowe, a także wypełnienia wymagają systematycznej konserwacji co kilka lat – zależnie od stanu drewna. Do impregnacji drewna najlepiej użyć transparentnych impregnatów zabezpieczających przed zawilgoceniem i pleśnią.

Potem można też pomalować drewno barwiącymi lub kryjącymi farbami. Ostatnie rozwiązanie jest dość kłopotliwe, bo przed kolejną konserwacją będziemy musieli zedrzeć starą farbę.