Budujemy Dom
Stan surowy / Dachy i rynny / Artykuły


Funkcje podkładów pod pokrycia dachowe

Dobry dach to efekt odpowiedniego dopasowania wielu elementów – jego konstrukcji, podkładu i pokrycia. Wymagania zmieniają się przy tym drastycznie, w zależności od kąta nachylenia połaci i sposobu ich wentylacji.

Tak samo wykonany dach może być świetny przy nachyleniu 40°, a fatalny i przeciekający przy 20°. Podobnie, odsłonięta więźba na nieużytkowym strychu może być w bardzo dobrym stanie nawet po pół wieku, a zostanie zniszczona przez grzyby po kilku latach, gdy ją ocieplimy, nie zapewniając odpowiedniej wentylacji połaci.

Rodzaje podkładów pod pokrycie dachowe

W domach jednorodzinnych powszechnie stosuje się dwa rodzaje podkładu pod pokrycie dachowe.

Pełne deskowanie, czyli przybicie na krokwiach desek (tradycyjnie) lub płyt drewnopochodnych (najczęściej OSB lub MFP). Na deskowaniu układa się następnie papę lub specjalną folię.

Deskowanie usztywnia konstrukcję, deski lub płyty przybija się przy tym tak, by łączenia kolejnych warstw wypadały na różnych krokwiach. Jeśli używamy desek, to powinny być stosunkowo wąskie – do 15 cm – wówczas są mniej podatne na zwichrowanie lub wybrzuszenie, dzięki czemu powierzchnia deskowania jest bardziej równa.

Pełne deskowanie - przybicie na krokwiach płyt drewnopochodnych
Pełne deskowanie - przybicie na krokwiach płyt drewnopochodnych (fot. Pfleiderer)

Ołacenie, czyli ruszt z łat i kontrłat czyli listew o wymiarach od 2,5 × 4 cm do 5 × 5 cm. Kontrłaty przybija się równolegle do krokwi, łaty zaś prostopadle do nich. Przed przybiciem kontrłat na dachu układa się warstwę specjalnej folii. Chroni ona dach przed wnikaniem wody. Najczęściej jest to wielowarstwowa folia o wysokiej paroprzepuszczalności, nazywana membraną.

Folie różni nie tylko paroprzepuszczalność, ale i wytrzymałość. Grubsza – i zwykle droższa folia – jest po prostu bardziej odporna na przypadkowe uszkodzenia (przebicie, przetarcie) w trakcie prac dekarskich. Poza tym nie musi być wcale lepsza od cieńszej.

Ołacenie - ruszt z łat i kontrłat
Ołacenie - ruszt z łat i kontrłat (fot. Röben)

Podkład pod pokrycie dachowe pełni w dachu kilka funkcji. Od tego, na której z nich nam najbardziej zależy, uzależniony jest wybór konkretnego rozwiązania.

Szczelność podkładów pod pokrycie dachowe

Praktycznie żadne pokrycie dachowe nie jest całkowicie szczelne. Niewielkie ilości wody zawsze mogą przedostać się pod pokrycie, np. w wyniku działania silnego wiatru w czasie deszczu. Szczelność zależy przy tym zarówno od cech samego pokrycia (duży arkusz blachodachówki zawsze będzie szczelniejszy od małych dachówek ceramicznych), jak i kąta nachylenia dachu (ze stromego woda spływa szybciej i ryzyko przecieku jest mniejsze). Szczelny podkład to jakby drugie pokrycie, zabezpieczające więźbę, ocieplenie i poddasze przed wodą opadową. Niemcy nazywają je niekiedy "dachem spodnim".

Ze względu na szczelność, podkłady pod pokrycie dachowe należy uszeregować następująco:

  • papa lub folia dachowa na sztywnym poszyciu (z desek lub płyt);
  • folia dachowa sklejana na zakładach;
  • folia dachowa ułożona z przynajmniej 10 cm zakładem.

Przyjmuje się, że najszczelniejszy podkład – z papy na sztywnym poszyciu jest niezbędny w dachach płaskich, czyli o nachyleniu do 12°.

Producenci pokryć dachowych podają w swoich katalogach, na ile szczelnego podkładu wymaga pokrycie danego typu, w zależności od kąta nachylenia połaci. Zastosowanie podkładu o większej szczelności nie jest błędem. Jest nawet godne polecenia, jeśli dach ma skomplikowany kształt, np. wiele koszy, w których będzie zalegał topniejący powoli śnieg. Jednak wykonanie pełnego deskowania może oznaczać też konieczność zmiany sposobu wentylacji dachu.

Sztywność podkładów pod pokrycie dachowe

Pokrycia z papy, gontów papowych oraz blach płaskich wymagają równego, sztywnego podkładu w postaci poszycia z płyt lub desek.

Blachy da się przy tym dobrze ułożyć, nawet jeśli pomiędzy deskami są kilkucentymetrowe odstępy i występują na nich drobne nierówności.

Papa i gonty muszą zaś mieć podkład pełny i równy – papa dostosowuje się do kształtu podłoża, uwidaczniając jego niedoskonałości. Dlatego pod te materiały stosuje się głównie duże płyty drewnopochodne, deski zaś powinny być łączone na pióro i wpust.

Inne rodzaje pokryć wystarczy oprzeć na ruszcie z łat i kontrłat. Oczywiście deskowanie można wykonać także wówczas, gdy nie jest konieczne, ale oznacza to wzrost kosztów (materiały i robocizna). O tej różnicy trzeba pamiętać, porównując ceny rozmaitych rodzajów pokryć.

Poszycie z płyt lub desek łączonych na pióro i wpust stawia znacznie większy opór przepływowi pary wodnej, niż wykonane ze zwykłych desek, pomiędzy którymi zawsze zostają szpary. Zmiana materiału stwarza więc zupełnie inne warunki wentylacji dachu. Każdy rodzaj poszycia pełni też funkcję usztywnienia konstrukcji dachu – łączy wiązary więźby. Najlepiej to zdanie spełniają duże płyty, tworząc sztywną tarczę.

Najbardziej podatny na odkształcenia jest zaś ruszt z łat i kontrłat. W związku z tym zmiany rodzaju poszycia, a także rozstawu i przekroju łat powinny być uzgodnione z konstruktorem. Różnice mogą być bardzo duże – zmiana sposobu układania tradycyjnej dachówki karpiówki z układu w "łuskę" na "koronkę" oznacza dwukrotne zwiększenie rozstawu łat (z ok. 15 do 30 cm).

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2013-10-23

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Czy warto inwestować w impregnację więźby?

Zastanawiam się nad zasadnością impregnowania więźby dachowej środkami przeciwgrzybowymi i przeciwogniowymi. Konstrukcja drewniana nie jest bowiem narażona na bezpośrednie oddziaływanie warunków atmosferycznych, a warstwy niepalnej izolacji cieplnej dobrze chronią drewno przed ogniem. Czy warto więc ponosić dodatkowe koszty na tak wątpliwą ochronę?

topowe produkty

Dachówki ceramiczno–metalowe Gerard Roofing Systems

Dachówki Gerard Roofing Systems to gwarancja jakości. Wykonane z najwyższej jakości blachy stalowej, galwanizowanej, są trwałe i bezpieczne. Producent daje na nie aż 50 lat gwarancji.
Najbardziej znane marki
Bitumiczne: gonty, papy i płyty - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Dachówki cementowe (betonowe) - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Galeco na targach BUDMA 2017
Galeco na targach BUDMA 2017 W dniach od 7-10 lutego w Poznaniu odbyły się Międzynarodowe Targi Budownictwa i Architektury BUDMA 2017. Cykliczne wydarzenie gromadzi każdego ...
Odpływ uszczelkowy w systemie bezokapowym
Odpływ uszczelkowy w systemie bezokapowym Aby woda mogła być efektywnie odbierana z rynien i kierowana do rury spustowej – niezbędny jest dobrze dopasowany odpływ. Ma to szczególne ...
Nowość Blachotrapez: panel dachowy Retro Pladur Relief Wood
Nowość Blachotrapez: panel dachowy Retro Pladur Relief Wood Aby dostarczać inwestorom najlepsze rozwiązania dachowe, dopasowane do potrzeb współczesnej architektury, firma Blachotrapez sukcesywnie ...
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x