Budujemy Dom
Instalacje / Woda i kanalizacja / Artykuły

Rodzaje pomp

Pompy z napędem elektrycznym to zwykle jeden z dwóch typów: samozasysające i zanurzone. Przedstawiamy plusy i minusy każdej z nich.

Nowoczesny zestaw hydroforowy
Nowoczesny zestaw hydroforowy (fot. Wilo)
Samozasysające – najczęściej wchodzące w skład zestawów hydroforowych, czyli „zblokowane” ze zbiornikiem wody (właściwym hydroforem). Zwykle montuje się je w budynku i łączy ze studnią rurą ssawną. Ich podstawowe cechy to:

  • stosunkowo mała głębokość, z której mogą czerpać wodę (tzw. wysokość ssania) wynosząca ok. 7 m (od lustra wody do osi pompy).

    Teoretycznie maksimum to ok. 10 m, ale w praktyce właśnie ok. 7 m, z powodu strat ciśnienia (nieszczelności elementów pompy, przewodu, opory przepływu). Żadna pompa, niezależnie od mocy, nie jest w stanie przekroczyć tej wysokości ssania;


  • niemal dowolna wysokość podnoszenia, czyli przetłaczenia wody do zbiornika położonego wyżej niż pompa, albo po prostu wytworzenia ciśnienia w części za pompą;

  • niska sprawność, czyli duże zużycie energii względem ilości przetłaczanej wody;

  • głośna praca, uciążliwa z powodu umieszczenia pompy wewnątrz budynku;

  • niska cena;

  • łatwy dostęp w razie potrzeby naprawy.
Wysokość ssania pompy liczy się od jej osi do poziomu lustra wody; wysokość podnoszenia zaś od pompy do zbiornikaWysokość ssania pompy liczy się od jej osi do poziomu lustra wody; wysokość podnoszenia zaś od pompy do zbiornika

Zanurzone – montowane poniżej lustra wody w studni. Mają kształt walca o średnicy ok. 90 mm, tak aby dało się je opuścić w głąb typowej studni wierconej. Napełniają zbiornik ciśnieniowy (hydrofor) umieszczony wewnątrz budynku. Charakteryzuje je:

  • możliwość pracy nawet w bardzo głębokich studniach, bo liczy się dla nich tylko wysokość podnoszenia (kilkadziesiąt metrów);

  • cicha praca (niesłyszalne w budynku), dlatego warto je polecić nawet jeśli warunki pozwalają na zastosowanie pompy samozasysającej;

  • wysoka sprawność;

  • wyższa, względem innych typów, cena;

  • konieczność wyjęcia ze studni na potrzeby naprawy.

Parametry pompy

Najważniejsze cechy pompy to wysokość podnoszenia i wydajność (ilość przetłaczanej wody). Nie są wartości stałe, bo wydajność spada wraz ze wzrostem wysokości podnoszenia. Dlatego nigdy nie należy kierować się tylko ich wartościami maksymalnymi. Charakterystykę pompy powinniśmy sprawdzić na krzywej pokazującej zależność tych wartości.

Najlepiej, jeśli w naszej instalacji wypadkowa wydajności i wysokości podnoszenia, czyli punkt pracy pompy wypadnie blisko środka krzywej, bo wówczas sprawność pompy jest najlepsza.

Często zamiast wysokości podnoszenia podaje się ciśnienie wytwarzane przez pompę, ale przelicznik jest bardzo prosty: 10 m wysokości podnoszenia = 1 bar = 0,1 MPa.

Korzystając z tych samych zależności, można określić także ciśnienie, które powinien zapewniać zbiornik hydroforowy, by „wypchnąć” wodę do najwyżej położonego punktu poboru, ale uwaga – liczy się nie tylko różnica wysokości, ale także straty ciśnienia spowodowane oporami przepływu przez rurociąg. Wymagana wielkość ciśnienia „na zasilaniu” instalacji domowej powinna być określona w projekcie.

Ciśnienie w punkcie poboru wody nie może przekraczać 6 barów i nie powinno spadać poniżej ok. 1 bara. To ważne szczególnie dla takich urządzeń, jak pralki czy zmywarki, które wymagają pewnego ciśnienia minimalnego. Dla użytkownika zaś zbyt mały strumień wody nawet nad umywalką będzie irytujący, a uniemożliwi np. korzystanie z prysznica z hydromasażem (jeśli nie ma własnej pompy).

Uwaga! Inaczej niż hydroforową dobiera się pompy cyrkulacyjne ciepłej wody oraz obiegowe instalacji centralnego ogrzewania. Przetłaczają one wodę w obiegu zamkniętym i wystarczy ciśnienie zdolne pokonać tylko opory stawiane przez rurociąg (rury, kształtki, zawory). Różnica wysokości nie ma znaczenia.

Ważna krzywa, czyli zależności pomiędzy parametrami pomp

Sprawdzenie krzywej pokazującej parametry pompy to najlepszy sposób jej oceny. Celowo nie pisaliśmy dotąd nic o mocy, bo wbrew pozorom jest to zdecydowanie mniej istotna cecha. Przede wszystkim dlatego, że moc to jedynie moc elektryczna pobierana z sieci, a to, w jakim stopniu zostanie wykorzystana na efektywną pracę, zależy w dużej mierze od jakości jej podzespołów. Pompa o wyższej mocy elektrycznej nie zawsze będzie miała lepszą wydajność (przepływ) niż „słabsza”. Duże straty może powodować np. złe uszczelnienie czy zastosowanie silnika o niskiej sprawności.

Trzeba też pamiętać, że zwiększenie przepływu lub ciśnienia (wysokości podnoszenia) ponad rzeczywiście potrzebne nie ma sensu, bo niestety nie ma nic za darmo. W pompach wirowych (takie stosowane są do czerpania wody) wiąże się to ze wzrostem prędkości obrotowej wirnika, co oznacza znaczny wzrost zużycia energii. Jeśli prędkość obrotowa wzrośnie 2 razy, to pozostałe parametry zmienią się w przybliżeniu następująco:
  • przepływ × 2 (21)
  • ciśnienie × 4 (22)
  • zużycie energii × 8 (23).
Warto pamiętać o tych zależnościach, bo dotyczą także wentylatorów. Ponadto trzeba być bardzo ostrożnym, kupując pompę o dużej wydajności, bo może się ona okazać zbyt duża względem wydajności studni.
Krzywa charakteryzująca pracę pompy pozwala najlepiej dobrać ją do warunków – punkt pracy powinien znajdować się blisko jej środka
Krzywa charakteryzująca pracę pompy pozwala najlepiej dobrać ją do warunków – „punkt pracy” powinien znajdować się blisko jej środka

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2012-01-12

Dodaj komentarz

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Vabo - systemy odwodnień liniowych
Vabo - systemy odwodnień liniowych Vabo - systemy odwodnień liniowych to produkt nowoczesny. Jego szerokie zastosowanie, ciekawy design, wysoki komfort użytkowania w miejscu ...
Promocja Aquaphor w Biedronce
Promocja Aquaphor w Biedronce Od 9 października 2017 r. dzbanek filtrujący Aquaphor Jasper z wkładem magnezowym + Encyklopedia Urody GRATIS! Specjalne ceny również na ...
Ecoperla Toro I Ecoperla Slimline CS w czołówce najchętniej wybieranych zmiękczaczy wody
Ecoperla Toro I Ecoperla Slimline CS w czołówce najchętniej wybieranych zmiękczaczy wody Marka Ecoperla odnotowuje coraz większe zainteresowanie kompaktowymi zmiękczaczami wody Ecoperla Toro oraz Ecoperla Slimline CS. W sklepach ...
Najbardziej znane marki
Oczyszczalnie ścieków - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze