Budujemy Dom

Ocieplenie przegród sposobem walki ze smogiem

Artykuł na: 9-16 minut

Czy ocieplenie domu ma związek ze smogiem? Oczywiście, im budynek lepiej ocieplony, im wyższa ciepłochronność stolarki, tym mniej energii potrzeba, żeby go ogrzać. Co oznacza niższe zużycie paliwa i mniej szkodliwych substancji wyemitowanych do atmosfery. Właściwa kolejność przedsięwzięć termomodernizacyjnych powinna być w zasadzie następująca - najpierw docieplenie, potem modernizacja instalacji grzewczej.

Ocieplenie przegród sposobem walki ze smogiem

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Czy ocieplenie domu ma związek ze smogiem?
  • Kiedy może zwrócić się inwestycja w termomodernizację budynku?
  • Na czym polega program Czyste Powietrze?
  • Jakie rozróżniamy materiały ociepleniowe i czym się one charakteryzują?
  • Na czym polega metoda lekka-mokra i lekka-sucha?
  • Czym najlepiej ocieplić dach stromy i płaski?
  • Jaki materiał zastosować do ocieplenia podłóg?

Mamy w Polsce jakieś 5 mln domów jednorodzinnych. Co piąty z nich wybudowano przed rokiem 1945, połowę do 1989, tylko 10% w ostatnim dziesięcioleciu. Z reguły im budynek starszy, tym bardziej energochłonny.

Jeden z najważniejszych we współczesnym budownictwie parametrów - współczynnik przenikania ciepła U - w odniesieniu do ścian zewnętrznych w nowym domu nie może przekraczać 0,23 W/(m2·K). W starszych budynkach często jest 4–5-krotnie wyższy! W latach 60. ub. stulecia przepisowe U ścian wynosiło 1,16, na początku lat 80. - 0,75 W/(m2·K).

Z badań wynika, że ponad 70% polskich domów jednorodzinnych (3,6 mln) to budynki nieocieplone w ogóle lub ocieplone zbyt cienkimi warstwami izolacji. A 40% wytwarzanej w naszym kraju energii idzie na ogrzewanie - to wyraźnie więcej, niż w innych państwach europejskich. Przez nieocieplone ściany ucieka z domu 20-25% ciepła, przez dach nawet 30%, przez podłogę 10-15%, przez nieszczelne okna i drzwi 10-20%, reszta (jakieś 15%) to straty przez kominy i wentylację.

Domy typu kostka
Prawidłowo ocieplony jest nawet nie co trzeci polski dom - chętnych na dopłaty do termoizolacji z pewnością będzie wielu. (fot. J. Werner)

Izolacja termiczna przegród zmniejsza straty ciepła, a co za tym idzie wydatki na ogrzewanie oraz emisję zanieczyszczeń. W przypadku domów wzniesionych w Polsce Ludowej i wcześniej, ocieplenie prawie zawsze jest rozsądną inwestycją. W budynku postawionym w latach 70. mury mają współczynnik przenikania ciepła powyżej 1 W/(m2·K). Gdy ich powierzchnia wynosi około 200 m2, czterokrotne obniżenie U pozwoli oszczędzić na ogrzewaniu ponad 2 tys. zł rocznie.

Koszt ocieplenia ścian, wynoszący około 20 tys. zł, zwróci się po 10 latach. I to bez uwzględnienia dopłat z programu Czyste Powietrze - z dopłatą dla osób o najniższych dochodach nawet po roku!

Program Czyste Powietrze - dowiedz się więcej!

Ocieplanie domu
Minimalna wartość inwestycji, pozwalająca na uzyskanie dofinansowania, to 7 tys. zł. (fot. Paroc)

Materiały ociepleniowe, czyli co znajdziemy na rynku

Przegrody zewnętrzne ociepla się przeważnie styropianem (ściany, podłogi, dachy płaskie) bądź wełną mineralną (ściany, dachy). Tam, gdzie styropian (polistyren ekspandowany EPS) może mieć kontakt z wodą, lepiej sprawdzi się styrodur, czyli polistyren ekstrudowany XPS. Oba wytwarzane są z tego samego materiału, ale w odmiennych procesach technologicznych. Do izolacji poddaszy i dachów stosowana jest jeszcze piana poliuretanowa - nanoszona natryskowo (PUR) albo w postaci gotowych płyt (PIR).

Podstawowe materiały ociepleniowe, czyli styropian i wełna mineralna, wykazują podobne właściwości izolacyjne, lecz poza tym istotnie się różnią - nasiąkliwością, elastycznością, izolacyjnością akustyczną, wytrzymałością na obciążenia i odpornością na chemikalia.

Styropian jest materiałem samogasnącym, słabo izoluje akustycznie. Jest odporny na wilgoć, ale do narażonych na działanie wody fundamentów trzeba wybrać produkt o obniżonej nasiąkliwości albo twardszy i mniej nasiąkliwy polistyren ekstrudowany. Styropian nie jest odporny na działanie niektórych rozpuszczalników, dlatego nie wolno stosować go razem z lepikami, farbami rozpuszczalnikowymi i niektórymi klejami. Cechuje go niska paroprzepuszczalność, co ma znaczenie przy ocieplaniu wilgotnych ścian - obłożenie ich tym materiałem utrudni wysychanie.

Układanie styropianu szarego (z dodatkiem grafitu)
Styropian szary (z dodatkiem grafitu) izoluje lepiej niż biały. (fot. Termo Organika)

Wełna mineralna jest niepalna i elastyczna, dzięki czemu szczelnie wypełnia przestrzenie, w których ją układamy. Dobrze izoluje akustycznie, choć nie w metodzie lekkiej mokrej. Jest odporna na chemikalia i wysoką temperaturę. Ma dużą paroprzepuszczalność, lecz jest nasiąkliwa.

Zamoczona traci swoje właściwości izolacyjne. Do ocieplania ścian stosuje się płyty z wełny mineralnej półtwarde i twarde, na poddaszach lepiej wykorzystać płyty miękkie albo rolowane maty. Współczynnik przewodzenia ciepła λ (lambda) wełny i styropianu jest podobny i wynosi między 0,03 a 0,04 W/(m·K).

Lambda płyt z pianki poliuretanowej jest niższa - nawet 0,02 W/(m·K), co oznacza, że izolacja może być cieńsza. Płyty są lekkie, wodoodporne, nierozprzestrzeniające ognia. Na skośnym dachu taką izolację można układać jako nakrokwiową (nie między krokwiami, lecz na nich).

Ocieplenie ścian zewnętrznych - jaką metodę wybrać?

Mury ociepla się jedną z dwóch metod: lekką mokrą lub lekką suchą.

W metodzie lekkiej mokrej, nazywanej ETICS (External Thermal Insulation Composite System), warstwę izolacji termicznej ze styropianu albo wełny przykleja się do ścian i pokrywa tynkiem cienkowarstwowym. Ciężar ocieplenia wraz z tynkiem wynosi tylko 10-30 kg/m², stąd lekka w nazwie. Mokra, bo do rozrabiania kleju i tynku potrzebna jest woda.

Nowa ściana ocieplona tym sposobem może być względnie cienka i jednocześnie ma dobre parametry termiczne. Niestety, technologia ma też wady - można ją realizować wyłącznie przy sprzyjającej pogodzie (bez deszczu, silnego wiatru, intensywnego słońca, przy temperaturze 5-25°C) i jest wrażliwa na błędy wykonawców. Te mogą ujawnić się po dłuższym czasie (nawet kilku latach), a ich usunięcie jest trudne i kosztowne.

Ściana ocieplana metodą lekką mokrą
Ściana ocieplana metodą lekką mokrą - styropian mocowany jest na klej. (fot. Austrotherm)

W metodzie lekkiej suchej, podtrzymujący ocieplenie i warstwę elewacyjną ruszt mocuje się mechanicznie, przy użyciu gwoździ, wkrętów, kołków - bez klejów i zapraw. Izolację termiczną (na ogół wełnę) układa się między listwami rusztu, do którego przytwierdza się także elewację. Metoda jest prosta i nie wymaga dużego doświadczenia. W ten sposób da się ocieplić wszelkie ściany: stare i nowe, murowane, drewniane..., przy każdej pogodzie (pod warunkiem zabezpieczenia wełny przed deszczem). Elewację może stanowić np. drewniana oblicówka, siding winylowy...

Izolacja metodą lekką-suchą
W metodzie lekkiej suchej termoizolację (najczęściej z wełny mineralnej) po prostu układa się między listwami rusztu. (fot. Archiwum BD)

Optymalna grubość ocieplenia to 15-20 cm. Wtedy oszczędności na kosztach ogrzewania są zauważalne, a pieniądze wydane na termomodernizację zwrócą się w perspektywie kilku–kilkunastu lat. Przy układaniu izolacji grubszej niż 20 cm, zyski są niewiele większe, za to przybywa problemów wykonawczych.

Ważne jest wykonanie ocieplenia i elewacji systemowo, czyli z użyciem produktów (klejów, zapraw, gruntów, tynków itp.) określonego systemu, zazwyczaj od jednego wytwórcy. Produkty różnych firm mogą się ze sobą źle łączyć, stracimy też gwarancję.

Ocieplenie ścian zewnętrznych ma być ciągłe, co oznacza, że zaizolowane muszą zostać również ściany fundamentowe. Te ocieplamy materiałami odpornymi na ściskanie i wilgoć. Może to być twardy styropian o obniżonej nasiąkliwości albo polistyren ekstrudowany. Zasypywaną ziemią termoizolację zabezpiecza się folią kubełkową. Powyżej poziomu gruntu postępuje się tak, jak przy ocieplaniu ściany metodą lekką mokrą, z tym że zamiast tynku układa się np. płytki klinkierowe.

Czym ocieplić dach skośny i płaski?

Do ocieplania połaci dachów skośnych nad użytkowymi poddaszami powszechnie wybiera się produkty z wełny mineralnej, która jest elastyczna i dobrze wypełnia przestrzenie między krokwiami. Zgodnie z przepisami, współczynnik przenikania ciepła U dachu może wynosić maksymalnie 0,18 W/(m·K). Żeby to osiągnąć, izolacja z wełny powinna mieć około 20 cm grubości. Tak gruby materiał raczej nie zmieści się między krokwiami, dlatego wełnę układa się w dwóch warstwach - pierwszą pomiędzy nimi i drugą, prostopadle poniżej.

Jeżeli do wstępnego krycia dachu użyto folii wysokoparoprzepuszczalnej, izolację można układać na styk z nią. Gdy na dachu jest folia niskoparoprzepuszczalna albo papa, niezbędne jest pozostawienie 3-4 cm szczeliny wentylacyjnej między wełną i folią/ poszyciem z desek.

Izolację z piany PUR nanoszonej natryskowo wykonuje się szybciej i jest ona lżejsza, co może mieć znaczenie w remontowanym domu ze słabszą więźbą. Piana dokładnie uszczelnia każdy zakamarek, ale takie ocieplenie jest droższe od tego z wełny.

Do ocieplenie dachów płaskich stosuje się wszystkie wymienione wcześniej materiały: styropian, styrodur, wełnę w postaci twardych płyt, piankę poliuretanową.

Ocieplanie dachu skośnego
Połacie dachu skośnego ociepla się zwykle wełną, mocowaną w dwóch warstwach. (fot. Rockwool)
Lekkie płyty PIR
Lekkie płyty PIR można ułożyć metodą nakrokwiową, czyli na krokwiach, a nie między nimi. (fot. Balex Metal)
Remontowany dach płaski ocieplany wełną mineralną
Remontowany dach płaski ocieplany wełną mineralną. (fot. Rockwool)

Ocieplenie podłóg - jaki wybrać materiał?

Łatwiejsze jest ocieplenie podłogi w domu z podpiwniczeniem. W tym przypadku materiał izolacyjny (np. płyty styropianowe typu fasada) mocuje się na suficie piwnicy. Miejsca, w których przez strop przechodzą rury, należy uszczelnić pianką poliuretanową.

Ocieplenie podłogi na gruncie jest trudniejsze i wiąże się z koniecznością opuszczenia pomieszczeń, w których prowadzone są roboty. Wykonanie izolacji i posadzki na istniejącej podłodze zazwyczaj nie jest możliwe (wyraźnie zmniejszyłoby wysokość parteru), dlatego prace należy zacząć od jej usunięcia.

Podłogi na gruncie izolowane keramzytem
Podłogi na gruncie izoluje się również keramzytem, czyli ceramicznym kruszywem układanym grubiej niż styropian. (fot. Saint-Gobain (Leca))

W przypadku podłogi z desek na legarach, opartych na słupkach z cegły lub betonu, po jej usunięciu zostaje wystarczająco dużo miejsca na ułożenie nowych warstw. Jeśli starą posadzkę ułożono na betonie, skuwa się go i wybiera znajdującą się pod nim ziemię, aby mieć do dyspozycji przynajmniej 20 cm głębokości. Tę przestrzeń wypełni później betonowy podkład (5 cm), izolacja przeciwwilgociowa, ocieplenie (co najmniej 8 cm), folia budowlana, wylewka (kolejne 5 cm) i posadzka (1-3 cm).

Jastrych układany na izolacji termicznej ma być oddylatowany od ścian. Samo ocieplenie wykonuje się z płyt styropianowych typu dach/podłoga lub polistyrenu ekstrudowanego o grubości 8-15 cm, najlepiej ułożonych w dwóch warstwach "na mijankę". Jako izolator można też wykorzystać materiały zasypowe, np. keramzyt. Ten układa się grubiej (25-50 cm), bo izoluje gorzej niż styropian, ale można zrezygnować z betonowego podkładu.

Janusz Werner

aktualizacja: 2018-09-19

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Wystartowała specjalna edycja programu Mistrzowie Izolacji ISOVER
Wystartowała specjalna edycja programu Mistrzowie Izolacji ISOVER Program partnerski Mistrzowie Izolacji to kolejna inicjatywa ISOVER skierowana do firm wykonawczych. W tym roku marka obchodzi 25-lecie obecności ...
Nowa aplikacja AntySmog od ROCKWOOL
Nowa aplikacja AntySmog od ROCKWOOL Firma ROCKWOOL Polska stworzyła darmową aplikację ROCKWOOL AntySmog, która przeprowadza symulacje korzyści, jakie przynosi ocieplenie domu.
Styczniowe targi BAU 2019 i premiera produktu Schöck Isolink typ TA-S
Styczniowe targi BAU 2019 i premiera produktu Schöck Isolink typ TA-S BAU to światowe targi architektury oraz materiałów i systemów stosowanych w budownictwie. Ich kolejna edycja odbędzie się w dniach 14-19 ...

Na co zwracać uwagę stosując polistyren ekstrudowany XPS?

Podczas stosowania XPS należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

polecane produkty i technologie

HYDROBEST - system natryskowej izolacji polimocznikowej

Hydrobest to natryskiwana, bezspoinowa folia hydroizolacyjna stosowana w przemyśle. Hydrobest jest dwuskładnikowym polimocznikiem (polyurea) wykorzystywanym głównie jako zabezpieczenie hydroizolacyjne i antykorozyjne. Jest wysoce odporny na przyspieszone starzenie atmosferyczne, termiczne i cechuje się dużą odpornością chemiczną.
Najbardziej znane marki
Wełna mineralna - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Ocieplenia - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 11-12/2018

Tradycyjnie nasze ostatnie wydanie w roku poświęcone jest remontom i modernizacjom. Informacje zawarte w artykułach przydadzą się przede wszystkim...

Tylko 9,95 zł

Czytaj na tabletach gratis
Czas na Wnętrze Budujemy Dom T3 Młody Technik
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".